Ganita Prakash Class 6 Maths Chapter 8 Solutions in Hindi Medium
เคเคเค เคชเคคा เคฒเคाเคँ (เคชृเคท्เค 191)
เคช्เคฐเคถ्เคจ 1.
เคฏเคน เค
เคฐ्เคง-เคตृเคค เคฌเคจाเคจे เคे เคฒिเค เคชเคฐเคाเคฐ เคฎें เคिเคคเคจी เคฒंเคฌाเค เคी เคค्เคฐिเค्เคฏा เคฐเคเคจी เคนोเคी? AX เคी เคฒंเคฌाเค เค्เคฏा เคนोเคจी เคाเคนिเค?
เคนเคฒ:
เคค्เคฐिเค्เคฏा = 2 เคธेเคฎी, AX = 4 เคธेเคฎी
เคช्เคฐเคถ्เคจ 2.
เคญिเคจ्เคจ เคฒंเคฌाเค เคा เคเค เคेंเคฆ्เคฐीเคฏ เคฐेเคा (เคंเคก) เคฒीเคिเค เคคเคฅा เคเคธ เคชเคฐ เคฒเคนเคฐ เคฌเคจाเคจे เคा เคช्เคฐเคฏाเคธ เคीเคिเค।
เคจोเค- เคจिเคฐ्เคฆेเคถाเคจुเคธाเคฐ เคीเคिเค।
เคช्เคฐเคถ्เคจ 3.
เคเคจ เคเคृเคคिเคฏों เคो เคชुเคจः เคฌเคจाเคँ เคเคนाँ เคฒเคนเคฐें เค
เคฐ्เคง-เคตृเคค เคธे เคोเคी เคนैं (เคैเคธा เคि เคชिเคเคฒे เคชृเคท्เค เคชเคฐ เคฆी ‘เคเค เคต्เคฏเค्เคคि’ เคे เคเคฒे เคी เคเคृเคคि เคฎें เคฆिเคाเค เคฆेเคคा เคนै।) เคฏเคนाँ เคुเคจौเคคी เคฏเคน เคนै เคि เคฆोเคจों เคฒเคนเคฐें เคธเคฎाเคจ เคนों। เคฏเคน เคเค िเคจ เคนो เคธเคเคคा เคนै।
เคจोเค- เคจिเคฐ्เคฆेเคถाเคจुเคธाเคฐ เคीเคिเค।
เคชृเคท्เค 192
เคช्เคฐเคถ्เคจ 3.
เคँเคें
เคเคช เคชเคฐเคाเคฐ เคी เคธเคนाเคฏเคคा เคธे เคฏे เคँเคें เคैเคธे เคฌเคจाเคँเคे?
เคจोเค- เคธंเคेเคค เคे เคฒिเค, เคเคธ เค
เคง्เคฏाเคฏ เคे เค
ंเคค เคฎें เคฆिเค เคเค เคชृเคท्เค 215 (เคชाเค ्เคฏเคชुเคธ्เคคเค เคฎें) เคो เคเคฐेเค เคธเคนिเคค เคชเคข़िเค।
เคเคนाँ เคคเค เคฌिंเคฆुเคं A เคเคฐ B เคो เคฐเคเคจे เคा เคช्เคฐเคถ्เคจ เคนै, เคเคจ เคฌिंเคฆुเคं เคो เคँเค เคो เคฌเคจाเคจे เคตाเคฒे เคฐेเคाเคंเคก เคे เคฒंเคฌ เคธเคฎเคฆ्เคตिเคญाเคเค เคชเคฐ เคธ्เคฅिเคค เคฒेเคจा เคाเคนिเค เคคเคฅा เคธाเคฅ เคนी เคฏे เคฆोเคจों เคฌिंเคฆु เคเคธ เคฐेเคाเคंเคก เคธे เคธเคฎเคฆूเคฐเคธ्เคฅ เคญी เคนोเคจे เคाเคนिเค। เคธ्เคชเคท्เคเคคः เคฏे เคฆोเคจों เคฌिंเคฆु เคเคธ เคฐेเคाเคंเคก เคे เคตिเคชเคฐीเคค เคเคฐ เคธ्เคฅिเคค เคนोंเคे เคैเคธा เคि เคเคृเคคि เคฎें เคชเคนเคฒे เคนी เคช्เคฐเคฆเคฐ्เคถिเคค เคिเคฏा เคเคฏा เคนै।
เคชृเคท्เค 193
เคเคจเคฎें เคธे เคौเคจ-เคธा เคจाเคฎ เคिเคค्เคฐ เคฎें เคฆिเคाเค เคเค เคตเคฐ्เค เคे เคฒिเค เคฎाเคจ्เคฏ เคจเคนीं เคนै?
1. PQSR
2. SPQR
3. RSFQ
4. QRSP
เคนเคฒ:
1. PQSR
เคเคเค เคชเคคा เคฒเคाเคँ (เคชृเคท्เค 194)
เคช्เคฐเคถ्เคจ 1.
เคกॉเค เคชेเคชเคฐ เคชเคฐ เคเค เคเคฏเคค เคเคฐ เคाเคฐ เคตเคฐ्เคों เคा เคช्เคฐाเคฐूเคช เคींเคिเค (เคैเคธा เคเคृเคคि 8.3 เคฎें เคฆिเคाเคฏा เคเคฏा เคนै) เคเคृเคคि เคो เคชुเคจः เคเคธ เคช्เคฐเคाเคฐ เคฌเคจाเคจे เคे เคฒिเค เคि เคाเคฐों เคตเคฐ्เค เคธเคฎเคฎिเคค เคฐूเคช เคธे เคเคฏเคค เคे เคाเคฐों เคเคฐ เคฐเคे เคाเคँ, เคเคช เค्เคฏा เคเคฐेंเคे? เค
เคชเคจे เคธเคนเคชाเค िเคฏों เคे เคธाเคฅ เคเคฐ्เคा เคीเคिเค।
เคจोเค- เคจिเคฐ्เคฆेเคถाเคจुเคธाเคฐ เคीเคिเค।
เคเคฐ्เคा: เคธเคฐ्เคตเคช्เคฐเคฅเคฎ, เคจोเคเคฌुเค เคे เคเค เคชृเคท्เค เคे เคฌीเคों-เคฌीเค เคเค เคเคฏเคค เคींเคा เคเคฏा เคนै เคคเคฅा เคซिเคฐ เคเคธ เคเคฏเคค เคे เคฆोเคจों เคธเคฎ्เคฎुเค เคोเคจों (เคถीเคฐ्เคทों) เคो เคोเคก़ा เคเคฏा เคนै, เคिเคธเคธे เคฆो เคฐेเคाเคँ เคฌเคจเคคी เคนैं, เคिเคจเคฎें เคเคฏเคค เคे เคฆोเคจों เคตिเคเคฐ्เคฃ เคธเคฎ्เคฎिเคฒिเคค เคนैं।
เคเคธเคे เคฌाเคฆ, เคชเคฐเคाเคฐ เคी เคธเคนाเคฏเคคा เคธे เคเคจ เคฆोเคจों เคฐेเคाเคं เคชเคฐ เคाเคฐ เคฌिंเคฆु เค ंเคिเคค เคिเค เคाเคคे เคนैं, เคो เคเคจ เคฐेเคाเคं เคे เคช्เคฐเคคिเค्เคेเคฆ เคฌिंเคฆु เคธे เคธเคฎเคฆूเคฐเคธ्เคฅ เคเคธ เคช्เคฐเคाเคฐ เคนोเคคे เคนैं เคि เคฌिंเคฆु P, Q, R เคเคฐ S เคเคธ เคเคฏเคค เคे เคฌเคฐ्เคนिเคญाเค (เคฌाเคนเคฐ) เคฎें เคธ्เคฅिเคค เคนों (เคเคृเคคि เคฆेเคिเค)।
เคเคธเคे เคฌाเคฆ เคเคจ เคाเคฐों เคฌिंเคฆुเคं เคฎें เคธे เคช्เคฐเคค्เคฏेเค เคो เคเค เคोเคจा เคฒेเคคे เคนुเค, เคเค เคตเคฐ्เค เคเคธ เคช्เคฐเคाเคฐ เคींเคा เคाเคคा เคนै เคि เคช्เคฐเคค्เคฏेเค เคฌिंเคฆु เคตाเคฒे เคตเคฐ्เค เคी เคญुเคा เคी เคฒंเคฌाเค เคธเคฎाเคจ เคฐเคนे।
เคจोเค: เคฏเคน เคเคฐ्เคा เคต्เคฏเค्เคคि เคธे เคต्เคฏเค्เคคि เคคเค เค
เคฒเค-เค
เคฒเค เคนो เคธเคเคคी เคนै।
เคช्เคฐเคถ्เคจ 2.
เคชเคนเคाเคจिเค เคि เค्เคฏा เคเคธ เคธंเค्เคฐเคน เคฎें เคोเค เคตเคฐ्เค เคนै। เคฏเคฆि เคเคตเคถ्เคฏเคเคคा เคนो เคคो เคฎाเคชเคจ เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคीเคिเค।
เคธोเคिเค- เคเคชเคฐोเค्เคค เคเคृเคคि เคฎें เคฌिเคจा เคฎाเคชเคจ เคเคชเคเคฐเคฃों เคो เคช्เคฐเคฏोเค เคिเค, เค्เคฏा เคฏเคน เคฌเคคाเคจा เคธंเคญเคต เคนै เคि เคญुเคाเคँ เคฌเคฐाเคฌเคฐ เคนैं เคฏा เคจเคนीं, เคोเคฃ เคธเคฎเคोเคฃ เคนैं เคฏा เคจเคนीं? เค्เคฏा เคนเคฎ เคฏเคน เคेเคตเคฒ เคกॉเค เคชेเคชเคฐ เคฎें เคถीเคฐ्เคทों เคी เคธ्เคฅिเคคि เคฆेเคเคเคฐ เค्เคाเคค เคเคฐ เคธเคเคคे เคนैं?
เคนเคฒ:
A เคเค เคตเคฐ्เค เคนै।
เคช्เคฐเคถ्เคจ 3.
เคกॉเค เคชेเคชเคฐ เคชเคฐ เคเค เคเคฎ-เคธे-เคเคฎ 3 เคुเคฎाเค เคเค เคตเคฐ्เค เคเคฐ 3 เคुเคฎाเค เคเค เคเคฏเคค เคींเคिเค। เคเคจ्เคนें เคเคธ เคช्เคฐเคाเคฐ เคींเคिเค เคि เคเคจเคे เคोเคจे เคกॉเค เคชेเคชเคฐ เคे เคกॉเค्เคธ (เคฌिंเคฆु) เคชเคฐ เคนों। เคाँเค เคीเคिเค เคि เคเคชเคจे เคो เคตเคฐ्เค เคเคฐ เคเคฏเคค เคฌเคจाเค เคนैं, เคตे เคเคจเคे เคธंเคเคค เคुเคฃों เคो เคธंเคคुเคท्เค เคเคฐเคคे เคนैं เคฏा เคจเคนीं।
เคจोเค- เคจिเคฐ्เคฆेเคถाเคจुเคธाเคฐ เคीเคिเค।
เคฐเคเคจा เคीเคिเค (เคชृเคท्เค 197)
เคช्เคฐเคถ्เคจ 1.
6 เคธेเคฎी เคเคฐ 4 เคธेเคฎी เคฒंเคฌी เคญुเคाเคं เคตाเคฒे เคเค เคเคฏเคค เคी เคฐเคเคจा เคीเคिเค ? เคฐเคเคจा เคे เคฌाเคฆ เคाँเค เคीเคिเค เคि เค्เคฏा เคฏे เคเคฏเคค เคे เคฆोเคจों เคुเคฃों เคो เคธंเคคुเคท्เค เคเคฐเคคा เคนै?
เคนเคฒ:
เคเคฐเคฃ 1: 6 เคธेเคฎी เคฒंเคฌाเค เคा เคเค เคฐेเคाเคंเคก AB เคींเคिเค।
เคเคฐเคฃ 2: เคเค เคाँเคฆे เคे เคเคชเคฏोเค เคธे เคเค เคोเคฃ XAB = 90° เคฌเคจाเคเค।
เคเคฐเคฃ 3: เคिเคฐเคฃ AX เคชเคฐ เคเค เคฌिंเคฆु D เคเคธ เคช्เคฐเคाเคฐ เค
ंเคिเคค เคीเคिเค เคคाเคि AD = 4 เคธेเคฎी เคนो। (เคเคธ เคเคฆ्เคฆेเคถ्เคฏ เคे เคฒिเค เคฐूเคฒเคฐ เคฏा เคชเคฐเคाเคฐ เคा เคเคชเคฏोเค เคिเคฏा เคा เคธเคเคคा เคนै।)
เคเคฐเคฃ 4: เคाँเคฆे เคे เคเคชเคฏोเค เคธे เคฌिंเคฆु B เคชเคฐ เคเค เคोเคฃ YBA = 90° เคींเคिเค।
เคเคฐเคฃ 5: เคिเคฐเคฃ BY เคชเคฐ เคเค เคฌिंเคฆु C เคเคธ เคช्เคฐเคाเคฐ เค
ंเคिเคค เคीเคिเค เคि BY = 4 เคธेเคฎी เคนो, เคैเคธा เคि เคเคฐเคฃ 3 เคฎें เคिเคฏा เคเคฏा เคฅा।
เคเคฐเคฃ 6 : C เคเคฐ D เคो เคोเคก़िเค।
เคนเคฎ เคตाँเคिเคค เคเคฏเคค ABCD เคช्เคฐाเคช्เคค เคเคฐเคคे เคนैं।
เคนाँ, เคฏเคน เคเคฏเคค, เคเคฏเคค เคे เคธเคญी เคुเคฃों เคो เคธंเคคुเคท्เค เคเคฐเคคा เคนै, เค्เคฏोंเคि เคฎाเคชเคจे เคชเคฐ เคนเคฎ เค्เคाเคค เคเคฐเคคे เคนैं เคि CD = 6 เคธेเคฎी, ∠C = 90° เคเคฐ ∠D = 90° เคนै।
เคช्เคฐเคถ्เคจ 2.
2 เคธेเคฎी เคเคฐ 10 เคธेเคฎी เคญुเคाเคं เคตाเคฒे เคเค เคเคฏเคค เคी เคฐเคเคจा เคीเคिเค। เคฐเคเคจा เคे เคฌाเคฆ เคाँเค เคीเคिเค เคि เค्เคฏा เคฏे เคเคฏเคค เคे เคฆोเคจों เคुเคฃों เคो เคธंเคคुเคท्เค เคเคฐเคคा เคนै?
เคจोเค: AB = 10 เคธेเคฎी เคเคฐ AD = 2 เคธेเคฎी เคฒेเคเคฐ เคเคจ्เคนीं เคเคฐเคฃों เคा เค
เคจुเคชाเคฒเคจ เคीเคिเค, เคो เคเคชเคฐोเค्เคค เคช्เคฐเคถ्เคจ 1 เคฎें เคฒिเค เคฅे।
เคช्เคฐเคถ्เคจ 3.
เค्เคฏा 4 เคญुเคाเคं เคตाเคฒी เคเคธी เคเคृเคคि เคी เคฐเคเคจा เคเคฐเคจा เคธंเคญเคต เคนै, เคिเคธเคฎें-
- เคธเคญी เคोเคฃ 90° เคे เคฌเคฐाเคฌเคฐ เคนों, เคชเคฐंเคคु
- เคธเคฎ्เคฎुเค เคญुเคाเคँ เคฌเคฐाเคฌเคฐ เคจเคนीं เคนों?
เคนเคฒ:
เคจเคนीं।
เคชृเคท्เค 198
เคिเคจ เคธ्เคฅाเคจों เคชเคฐ เคฌिंเคฆु X เคเคฐ Y เคชเคฐเคธ्เคชเคฐ เคจिเคเคเคคเคฎ เคนोंเคे? เคเคชเคे เค
เคจुเคธाเคฐ เคตे เคเคฌ เคชเคฐเคธ्เคชเคฐ เค
เคงिเคเคคเคฎ เคฆूเคฐी เคชเคฐ เคนोंเคे? เคเคชเคा เคธเคนเค เค्เคाเคจ เค्เคฏा เคเคนเคคा เคนै? เค
เคชเคจे เคธเคนเคชाเค िเคฏों เคे เคธाเคฅ เคเคฐ्เคा เคीเคिเค।
เคนเคฒ:
X เคเคฐ Y เคชเคฐเคธ्เคชเคฐ เคจिเคเคเคคเคฎ เคนोंเคे, เคเคฌ เคฏे เคฏा เคคो เค्เคฐเคฎเคถ: เคฌिंเคฆुเคं A เคเคฐ B เคชเคฐ เคนों เคฏा เคฏे เค्เคฐเคฎเคถः เคฌिंเคฆुเคं C เคเคฐ D เคชเคฐ เคนों। X เคเคฐ Y เคชเคฐเคธ्เคชเคฐ เค
เคงिเคเคคเคฎ เคฆूเคฐी เคชเคฐ เคนोंเคे, เคเคฌ เคฏे เคฏा เคคो เคฌिंเคฆुเคं A เคเคฐ C เคชเคฐ เคนों เคฏा เคฏे เคฌिंเคฆुเคं B เคเคฐ D เคชเคฐ เคนों। เคธाเคฅ เคนी, X เคเคฐ Y เคคเคฌ เคญी เคชเคฐเคธ्เคชเคฐ เคจिเคเคเคคเคฎ เคนोंเคे, เคเคฌ เคตे เค्เคฐเคฎเคถः A เคเคฐ B เคธे เคธเคฎाเคจ เคฆूเคฐी เคชเคฐ เคนों เคฏा เคฏे เค्เคฐเคฎเคถ: C เคเคฐ D เคธे เคธเคฎाเคจ เคฆूเคฐी เคชเคฐ เคนों।
เคฌिंเคฆु X เคเคฐ Y เคे เคฌीเค เคी เคจ्เคฏूเคจเคคเคฎ เคฆूเคฐी เคी เคคुเคฒเคจा AB เคी เคฒंเคฌाเค เคธे เคिเคธ เคช्เคฐเคाเคฐ เคी เคा เคธเคเคคी เคนै?
เคนเคฒ:
X เคเคฐ Y เคे เคฌीเค เคी เคจ्เคฏूเคจเคคเคฎ เคฆूเคฐी AB เคी เคฒंเคฌाเค เคे เคฌเคฐाเคฌเคฐ เคนै।
X เคเคฐ Y เคी เคตिเคญिเคจ्เคจ เคธ्เคฅिเคคिเคฏों เคे เคฒिเค XY เคी เคฒंเคฌाเคเคฏों เคा เคนिเคธाเคฌ เคเคช เคैเคธे เคฐเคेंเคे?
เคนเคฒ:
เคนเคฎ A เคธे X เคी เคฆूเคฐी เค्เคाเคค เคเคฐेंเคे เคเคฐ B เคธे Y เคी เคฆूเคฐी เค्เคाเคค เคเคฐेंเคे เคคเคฅा เคซिเคฐ เคนเคฎ XY เคी เคฒंเคฌाเค เค्เคाเคค เคเคฐेंเคे। เคเคธเคे เคฌाเคฆ เคนเคฎ XY เคी เคฒंเคฌाเค เคी เคคुเคฒเคจा AB เคी เคฒंเคฌाเค เคธे เคเคฐेंเคे।
เคชृเคท्เค 199
เคนเคฒ:
เคเคฐ เคเคे เคเคธी เคช्เคฐเคाเคฐ।
เคเคจเคฎें เคธे เคช्เคฐเคค्เคฏेเค เคธ्เคฅिเคคि เคा เค
เคตเคฒोเคเคจ เคीเคिเค?
- AB เคी เคฒंเคฌाเค เคी เคคुเคฒเคจा เคฎें XY เคी เคฒंเคฌाเค เคैเคธे เคนै? เคคเคฅा
- เคाเคฐ เคญुเคीเคฏ เคเคृเคคि ABYX เคा เคเคाเคฐ।
เคนเคฒ:
- XY เคी เคฒंเคฌाเค AB เคी เคฒंเคฌाเค เคे เคฌเคฐाเคฌเคฐ เคนै।
- เคाเคฐ เคญुเคीเคฏ เคเคृเคคि ABYX เคा เคเคाเคฐ เคเค เคเคฏเคค เคนै।
X เคเคฐ Y เคे เคฌीเค เค
เคงिเคเคคเคฎ เคฆूเคฐी เคो AC เคฏा BD เคी เคฒंเคฌाเค เคธे เคैเคธे เคคुเคฒเคจा เคเคฐेंเคे?
เคนเคฒ:
X เคเคฐ Y เคे เคฌीเค เค
เคงिเคเคคเคฎ เคฆूเคฐी AC เคฏा BD เคฆोเคจों เคे เคนी เคฌเคฐाเคฌเคฐ เคนोเคी।
เคोเคिเค (เคชृเคท्เค 199)
เค्เคฏा เคเคช เคเคธे เคเคฏเคค เคी เคฐเคเคจा เคเคฐ เคธเคเคคे เคนैं, เคिเคธे เคฆो เคธเคฎเคฐूเคช (เคธเคฐ्เคตเคธเคฎ) เคตเคฐ्เคों เคฎें เคตिเคญाเคिเคค เคिเคฏा เคा เคธเคเคคा เคนै? เค्เคฏा เคเคช เคฏเคน เคช्เคฐเคฏाเคธ เคเคฐ เคธเคเคคे เคนैं?
เคนเคฒ:
เคเคฐเคฃ 1: เคเค เคฐूเคฒเคฐ เคे เคเคชเคฏोเค เคธे, เคिเคธी เคฒंเคฌाเค, เคฎाเคจ เคฒीเคिเค 4 เคธेเคฎी เคा เคเค เคฐेเคाเคंเคก AF เคींเคिเค।
เคเคฐเคฃ 2: เคाँเคฆे เคे เคเคชเคฏोเค เคธे เคเค เคोเคฃ FAX = 90° เคฌเคจाเคเค।
เคเคฐเคฃ 3: เคฐूเคฒเคฐ เคฏा เคชเคฐเคाเคฐ เคे เคเคชเคฏोเค เคธे, เคिเคฐเคฃ AX เคชเคฐ, เคฌिंเคฆु B เคเคฐ C เคเคธ เคช्เคฐเคाเคฐ เค
ंเคिเคค เคीเคिเค เคि AB = AF เคเคฐ BC = AF (4 เคธेเคฎी) เคฐเคนे।
เคเคฐเคฃ 4: เคाँเคฆे เคे เคเคชเคฏोเค เคธे เคเค เคोเคฃ AFY = 90° เคฌเคจाเคเค।
เคเคฐเคฃ 5: เคिเคฐเคฃ FY เคชเคฐ เคฌिंเคฆु E เคเคฐ D เคเคธ เคช्เคฐเคाเคฐ เค
ंเคिเคค เคीเคिเค เคि FE = AF เคเคฐ ED = AF เคนो।
เคเคฐเคฃ 6: B เคเคฐ E เคคเคฅा C เคเคฐ D เคो เคोเคก़िเค। เคคเคฌ, ACDF เคตाँเคिเคค เคเคฏเคค เคนै, เคिเคธे เคฆो เคธเคฎเคฐूเคช (เคธเคฐ्เคตเคธเคฎ) เคตเคฐ्เคों ABEF เคเคฐ BCDE เคฎें เคตिเคญाเคिเคค เคเคฐ เคฆिเคฏा เคเคฏा เคนै (เคเคृเคคि เคฆेเคिเค)।
เคोเคिเค (เคชृเคท्เค 200)
เค्เคฏा เค
เคฌ เคเคฏเคค เคो เคชूเคฐा เคिเคฏा เคा เคธเคเคคा เคนै?
เคนเคฒ:
เคนाँ, เคैเคธा เคि เคชिเคเคฒे เคช्เคฐเคถ्เคจ เคฎें เคชเคนเคฒे เคนी เคชूเคฐा เคिเคฏा เคा เคुเคा เคนै।
เคชृเคท्เค 201
เคเคธ เคตिเคाเคฐ เคे เคธाเคฅ เคเค เคเคฏเคค เคฌเคจाเคจे เคा เคช्เคฐเคฏाเคธ เคीเคिเค เคिเคธे เคคीเคจ เคธเคฎाเคจ (เคธเคฐ्เคตเคธเคฎ) เคตเคฐ्เคों เคฎें เคตिเคญाเคिเคค เคिเคฏा เคा เคธเคे।
เคนเคฒ:
เคเคฐเคฃ 1: เคเค เคฐूเคฒเคฐ เคे เคเคชเคฏोเค เคธे เคिเคธी เคญी เคฒंเคฌाเค, เคฎाเคจ เคฒीเคिเค 3 เคธेเคฎी เคा เคเค เคฐेเคाเคंเคก AH เคींเคिเค।
เคเคฐเคฃ 2: เคाँเคฆे เคी เคธเคนाเคฏเคคा เคธे เคเค เคोเคฃ HAX = 90° เคฌเคจाเคเค।
เคเคฐเคฃ 3: เคเค เคฐूเคฒเคฐ เคฏा เคชเคฐเคाเคฐ เคे เคเคชเคฏोเค เคธे, เคिเคฐเคฃ AX เคชเคฐ เคฌिंเคฆु B, C เคเคฐ D เคเคธ เคช्เคฐเคाเคฐ เค
ंเคिเคค เคीเคिเค เคि AB = AH, BC = AH เคเคฐ CD = AH เคฐเคนे।
เคเคฐเคฃ 4: เคाँเคฆे เคे เคเคชเคฏोเค เคธे เคเค เคोเคฃ AHY = 90° เคฌเคจाเคเค।
เคเคฐเคฃ 5: เคเค เคฐूเคฒเคฐ เคฏा เคชเคฐเคाเคฐ เคे เคเคชเคฏोเค เคธे, เคिเคฐเคฃ HY เคชเคฐ เคฌिंเคฆु G, F เคเคฐ E เคเคธ เคช्เคฐเคाเคฐ เค
ंเคिเคค เคीเคिเค เคि HG = AH, GF = AH เคเคฐ FE = AH เคฐเคนे।
เคเคฐเคฃ 6: B เคเคฐ G, C เคเคฐ F เคคเคฅा D เคเคฐ E เคो เคोเคก़िเค।
เคคเคฌ เคเคฏเคค ADEH เคคीเคจ เคธเคฐ्เคตเคธเคฎ (เคธเคฎाเคจ) เคตเคฐ्เคों ABGH, BCFG เคเคฐ CDEF เคฎें เคตिเคญाเคिเคค เคนो เคเคฏा เคนै (เคเคृเคคि เคฆेเคिเค)। เคเคธ เคคเคฅ्เคฏ เคो เคถेเคท เคญुเคाเคं เคเคฐ เคोเคฃों เคो เคตाเคธ्เคคเคตिเค เคฐूเคช เคธे เคฎाเคช เคเคฐ เคธเคค्เคฏाเคชिเคค เคिเคฏा เคा เคธเคเคคा เคนै।
เคเคธ เคเคฏเคค เคी เคญुเคाเคं เคी เคฒंเคฌाเค เคฌเคคाเคเค, เคिเคธे เคจिเคฎ्เคจเคฒिเคिเคค เคฎें เคตिเคญाเคिเคค เคจเคนीं เคिเคฏा เคा เคธเคเคคा เคนै-
- เคฆो เคธเคฎเคฐूเคช (เคธเคฐ्เคตเคธเคฎ) เคตเคฐ्เค
- เคคीเคจ เคธเคฎเคฐूเคช (เคธเคฐ्เคตเคธเคฎ) เคตเคฐ्เค
เคนเคฒ:
- เคฆो เคธเคฎเคฐूเคช (เคธเคฐ्เคตเคธเคฎ) เคตเคฐ्เคों เคे เคฒिเค, เคเคฏเคค เคी เคญुเคाเคं เคी เคฒंเคฌाเคเคฏाँ 2.5 เคธेเคฎी, 3.7 เคธेเคฎी, 5.9 เคธेเคฎी, เคเคค्เคฏाเคฆि เคैเคธी เคจเคนीं เคนो เคธเคเคคी, เค्เคฏोंเคि เคฐूเคฒเคฐ เคे เคเคชเคฏोเค เคธे เคฒंเคฌाเคเคฏों
2.52 = 1.25 เคธेเคฎी,3.72 = 1.85 เคธेเคฎी,5.92 = 2.95 เคธेเคฎीเคเคค्เคฏाเคฆि เคा เคฎाเคชเคจा เคธंเคญเคต เคจเคนीं เคนोเคा। เคเค เค เคจ्เคฏ เคฆृเคท्เคिเคोเคฃ เคธे, เคเค เคเคฏเคค เคो เคฆो เคธเคฎเคฐूเคช (เคธเคฐ्เคตเคธเคฎ) เคตเคฐ्เคों เคฎें เคคเคฌ เคตिเคญाเคिเคค เคเคฐเคจा เคธंเคญเคต เคจเคนीं เคนोเคा, เคฏเคฆि เคเคธเคी เคฒंเคฌाเค, เคौเคก़ाเค เคी เคฆुเคुเคจी เคจเคนीं เคนै। - เคคीเคจ เคธเคฎเคฐूเคช (เคธเคฐ्เคตเคธเคฎ) เคตเคฐ्เคों เคे เคฒिเค, เคเคฏเคค เคी เคญुเคाเคं เคी เคฒंเคฌाเคเคฏाँ 10 เคธेเคฎी, 16 เคธेเคฎी, 20 เคธेเคฎी 2.8 เคธेเคฎी, 3.5 เคธेเคฎी เคเคค्เคฏाเคฆि เคैเคธी เคจเคนीं เคนो เคธเคเคคी (เคाเคฐเคฃ เคตเคนी เคนै เคो เคฆो เคตเคฐ्เคों เคी เคธ्เคฅिเคคि เคฎें เคฅा)। เคเค เค เคจ्เคฏ เคฆृเคท्เคिเคोเคฃ เคธे, เคเค เคเคฏเคค เคो เคคीเคจ เคธเคฎเคฐूเคช (เคธเคฐ्เคตเคธเคฎ) เคตเคฐ्เคों เคฎें เคคเคฌ เคตिเคญाเคिเคค เคเคฐเคจा เคธंเคญเคต เคจเคนीं เคนै, เคเคฌ เคเคธเคी เคฒंเคฌाเค เคเคธเคी เคौเคก़ाเค เคी เคคिเคुเคจी เคจเคนीं เคนै।
เคชृเคท्เค 201-202
เคช्เคฐเคถ्เคจ 1.
เคเค เคเคฏเคค เคे เค
ंเคฆเคฐ เคตเคฐ्เค
8 เคธेเคฎी เคเคฐ 4 เคธेเคฎी เคญुเคाเคं เคตाเคฒे เคเค เคเคฏเคค เคी เคฐเคเคจा เคीเคिเค। เคเคธ เคเคฏเคค เคे เค
ंเคฆเคฐ เคเคช เคจीเคे เคเคृเคคि เคฎें เคฆเคฐ्เคถाเค เค
เคจुเคธाเคฐ เคเค เคตเคฐ्เค เคी เคฐเคเคจा เคिเคธ เคช्เคฐเคाเคฐ เคเคฐेंเคे, เคिเคธเคธे เคि เคฏเคน เคตเคฐ्เค เคเคฏเคค เคे เค ीเค เคฌीเคों-เคฌीเค เคฐเคนे?
[เคธंเคेเคค- เคเค เคเค्เคी (เคฐเคซ) เคเคृเคคि เคींเคिเค। เคเคธ เคตเคฐ्เค เคी เคญुเคा เค्เคฏा เคนोเคी ? เคฌाเคนเคฐी เคเคฏเคค เคเคฐ เคตเคฐ्เค เคे เคोเคจों เคे เคฌीเค เคฎें เคिเคคเคจी เคฆूเคฐी เคนोเคी?]
เคนเคฒ:
เคตเคฐ्เค เคी เคช्เคฐเคค्เคฏेเค เคญुเคा เคी เคฒंเคฌाเค 4 เคธेเคฎी เคนोเคी। เคฌाเคนเคฐी เคเคฏเคค เคเคฐ เคตเคฐ्เค เคे เคोเคจों เคे เคฌीเค เคी เคฆूเคฐी, เคช्เคฐเคค्เคฏेเค เคे เคฒिเค,
เคช्เคฐเคถ्เคจ 3.
เคाเคฏांเคเคจ
เคฆी เคเค เคเคृเคคि เคो เคฌเคจाเคเค। เค
เคชเคจी เคเค्เคा เคธे เคฎाเคชเคจ เคुเคจिเค। เคง्เคฏाเคจ เคฆीเคिเค เคि เคฌเคก़ी เคเคคुเคฐ्เคญुเคीเคฏ เคเคृเคคि เคเค เคตเคฐ्เค เคนै เคคเคฅा เคเคธी เคช्เคฐเคाเคฐ เคोเคी เคเคृเคคिเคฏाँ เคญी เคตเคฐ्เค เคนैं।
เคจोเค- เคจिเคฐंเคจुเคธाเคฐ เคोเคฐि
เคชृเคท्เค 203
เคช्เคฐเคถ्เคจ 4.
เคตเคฐ्เค เคिเคธเคे เค
ंเคฆเคฐ เคेเคฆ เคนै
เคง्เคฏाเคจ เคฆें เคि เคตृเคค्เคคाเคाเคฐ เคेเคฆ, เคตเคฐ्เค เคे เค ीเค เคฌीเคों เคฌीเค เคนै।
[เคธंเคेเคค เคธोเคिเค เคि เคตृเคค्เคค เคा เคेंเคฆ्เคฐ เคเคนाँ เคนोเคจा เคाเคนिเค।]
เคนเคฒ:
เคตृเคค्เคค เคे เคेंเคฆ्เคฐ เคो เคตเคฐ्เค เคे เคตिเคเคฃों เคे เคช्เคฐเคคिเค्เคेเคฆ เคฌिंเคฆु เคชเคฐ เคนोเคจा เคाเคนिเค।
เคช्เคฐเคถ्เคจ 6.
เคตเค्เคฐों เคตाเคฒा เคตเคฐ्เค
เคฏเคน 8 เคธेเคฎी เคी เคญुเคा เคा เคเค เคตเคฐ्เค เคนै।
[เคธंเคेเคค-เคธोเคिเค เคि เคชเคฐเคाเคฐ เคे เคจुเคीเคฒे เคธिเคฐे เคो เคเคนाँ เคฐเคा เคाเค เคคाเคि เคाเคฐों เคाเคช (arc) เคช्เคฐเคค्เคฏेเค เคญुเคा เคธे เคธเคฎाเคจ เคฐूเคช เคธे เคเคญเคฐें। เคช्เคฐเคฏเคค्เคจ เคीเคिเค।
เคนเคฒ:
(i) เคชเคฐเคाเคฐ เคे เคจुเคीเคฒे เคธिเคฐे เคो เคตเคฐ्เค เคी เคญुเคाเคं เคे เคฒंเคฌ เคธเคฎเคฆ्เคตिเคญाเคเคों เคชเคฐ เคฐเคा เคाเคจा เคाเคนिเค।
(ii) เคเคธ เคจुเคीเคฒे เคธिเคฐे เคी เคตเคฐ्เค เคी เคช्เคฐเคค्เคฏेเค เคญुเคा เคธे เคฆूเคฐी เคธเคฎाเคจ เคฐเคเคจी เคाเคนिเค।
เคชृเคท्เค 204
เคชाเค ्เคฏเคชुเคธ्เคคเค เคฎें เคฆी เคเค เคเคृเคคि เคฎें เคตिเคเคฐ्เคฃ PR, ∠R เคो เคฆो เคोเคे เคोเคฃों เคฎें เคตिเคญाเคिเคค เคเคฐเคคा เคนै, เคिเคจ्เคนें g เคเคฐ h เคเคนा เคเคฏा เคนै। เคฏเคนी เคตिเคเคฐ्เคฃ เคोเคฃ P เคो เคोเคฃों c เคเคฐ d เคฎें เคญी เคตिเคญाเคिเคค เคเคฐเคคा เคนै। เค्เคฏा g เคเคฐ h เคฌเคฐाเคฌเคฐ เคนैं? เค्เคฏा e เคเคฐ d เคฌเคฐाเคฌเคฐ เคนैं?
เคชเคนเคฒे เคชूเคฐ्เคตाเคจुเคฎाเคจ เคฒเคाเคเค, เคซिเคฐ เคोเคฃों เคो เคฎाเคชिเค। เคเคช เค्เคฏा เคฆेเคเคคे เคนैं? เคเคจ เคोเคฃ-เคฏुเค्เคฎों เคी เคชเคนเคाเคจ เคीเคिเค เคो เคฌเคฐाเคฌเคฐ เคนैं।
เคนเคฒ:
เคोเคฃ g เคเคฐ h เคฌเคฐाเคฌเคฐ เคจเคนीं เคนैं। เคोเคฃ c เคเคฐ d เคฌเคฐाเคฌเคฐ เคจเคนीं เคนैं।
เคฏเคนाँ a = e, b = f, c = g เคคเคฅा d = h เคนैं।
เคोเคिเค (เคชृเคท्เค 204)
เคเค เคเคฏเคค เคी เคฐเคเคจा เคिเคธ เคช्เคฐเคाเคฐ เคเคฐें เคि เคตिเคเคฐ्เคฃ เคธเคฎ्เคฎुเค เคोเคฃों เคो เคฌเคฐाเคฌเคฐ เคญाเคों เคฎें เคตिเคญाเคिเคค เคเคฐे?
เคนเคฒ:
เคเคธ เคเคฏเคค เคी เคฐเคเคจा เคเคธ เคช्เคฐเคाเคฐ เคเคฐเคจी เคाเคนिเค เคि เคเคธเคी เคธเคญी เคญुเคाเคँ เคฌเคฐाเคฌเคฐ เคนों। เคฆूเคธเคฐे เคถเคฌ्เคฆों เคฎें, เคฏเคน เคเคฏเคค เคเค เคตเคฐ्เค เคนोเคจा เคाเคนिเค।
เคोเคฃों เคเคฐ เคญुเคाเคं เคे เคธंเคฆเคฐ्เคญ เคฎें เคเคชเคจे เคौเคจ-เคौเคจ เคธे เคต्เคฏाเคชเค เคจिเคฏเคฎ เคช्เคฐेเค्เคทिเคค เคिเค? เคเคจ्เคนें เคฌเคจाเคจे เคा เคช्เคฐเคฏाเคธ เคीเคिเค เคคเคฅा เค
เคชเคจे เคธเคนเคชाเค िเคฏों เคธे เคเคจเคी เคเคฐ्เคा เคीเคिเค।
เคोเค เคฏเคน เคिเคธ เคช्เคฐเคाเคฐ เคธुเคจिเคถ्เคिเคค เคเคฐ เคธเคเคคा เคนै เคि เคो เคญी เคจिเคฏเคฎ เคเคชเคจे เคฆेเคे เคนैं, เคตे เคธเคฆैเคต เคธเคค्เคฏ เคนोंเคे?
เคนเคฒ:
เคोเคเคจे เคชเคฐ เคฏเคน เคช्เคฐेเค्เคทिเคค เคिเคฏा เคเคฏा เคि “เคฏเคฆि เคเคฏเคค เคी เคธเคญी เคญुเคाเคँ เคฌเคฐाเคฌเคฐ เคนों, เคคो เคธเคญी เคเค เคोเคे เคोเคฃ (เค
เคฐ्เคฅाเคค् เคเคฏเคค เคे เคช्เคฐเคค्เคฏेเค เคตिเคเคฐ्เคฃ เคฆ्เคตाเคฐा เคญुเคा เคธे เคฌเคจाเค เคเค เคोเคฃ) 45° เคे เคฌเคฐाเคฌเคฐ เคนैं।” เคธाเคฅ เคนी เคฆोเคจों เคตिเคเคฃों เคे เคฌीเค เคा เคोเคฃ เคเค เคธเคฎเคोเคฃ เคนै เคคเคฅा เคฏเคน เคเคฏเคค เคเค เคตเคฐ्เค เคนै। เคเคธ เคธ्เคคเคฐ เคชเคฐ, เคเคจ เคจिเคฏเคฎों เคे เคฌाเคฐे เคฎें เคธเคค्เคฏाเคชเคจ เคेเคตเคฒ เคฎाเคชเคจे เคी เคธเคนाเคฏเคคा เคธे เคนी เคिเคฏा เคा เคธเคเคคा เคนै। เคเคे เคเคจे เคตाเคฒे เคธ्เคคเคฐ เคชเคฐ (เค
เคเคฒी เคเค्เคทाเคं เคฎें), เคเคจ เคจिเคฏเคฎों เคो เคคाเคฐ्เคिเค เคฐूเคช เคธे เคธिเคฆ्เคง เคिเคฏा เคा เคธเคเคคा เคนै।
เคฐเคเคจा เคीเคिเค (เคชृเคท्เค 211)
เคช्เคฐเคถ्เคจ 1.
เคเค เคเคฏเคค เคी เคฐเคเคจा เคीเคिเค เคिเคธเคฎें เคเค เคตिเคเคฐ्เคฃ เคธเคฎ्เคฎुเค เคोเคฃों เคो 50° เคเคฐ 40° เคฎें เคตिเคญाเคिเคค เคเคฐเคคा เคนो।
เคนเคฒ:
เคเคฐเคฃ 1: เคिเคธी เคญी เคฒंเคฌाเค (เคฎाเคจ เคฒीเคिเค 6 เคธेเคฎी) เคा เคเค เคฐेเคाเคंเคก AB เคींเคिเค।
เคเคฐเคฃ 2: B เคชเคฐ, เคाँเคฆे เคे เคเคชเคฏोเค เคธे เคเค เคोเคฃ XBA = 90° เคฌเคจाเคเค।
เคเคฐเคฃ 3: เคाँเคฆे เคे เคเคชเคฏोเค เคธे, A เคชเคฐ เคเค เคोเคฃ YAB = 40° เคฌเคจाเคเค। เคฎाเคจ เคฒीเคिเค, เคिเคฐเคฃ AY เคिเคฐเคฃ BX เคो C เคชเคฐ เคช्เคฐเคคिเค्เคेเคฆ เคเคฐเคคी เคนै।
เคเคฐเคฃ 4: เคाँเคฆे เคे เคเคชเคฏोเค เคธे, เคोเคฃ BAZ = 90° เคฌเคจाเคเค।
เคเคฐเคฃ 5: เคเค เคฐूเคฒเคฐ เคฏा เคชเคฐเคाเคฐ เคे เคเคชเคฏोเค เคธे, เคिเคฐเคฃ AZ เคชเคฐ เคเค เคฌिंเคฆु D เคเคธ เคช्เคฐเคाเคฐ เค
ंเคिเคค เคीเคिเค เคि AD = BC เคนो।
เคเคฐเคฃ 6: เคฐूเคฒเคฐ เคे เคเคชเคฏोเค เคธे C เคเคฐ D เคो เคोเคก़िเค। เคคเคฌ, ABCD เคนी เคตाँเคिเคค เคเคฏเคค เคนै, เค्เคฏोंเคि ∠DAC = 90° – 40° = 50°
เคจोเค: เคเคธा เคเคฏเคค เคฌเคจाเคจे เคी เคเค เค
เคจ्เคฏ เคตिเคงि เคญी เคนो เคธเคเคคी เคนै, เคिเคธे เคชाเค ्เคฏเคชुเคธ्เคคเค เคे เคชृเคท्เค 207 เคชเคฐ 30° เคเคฐ 60° เคे เคोเคฃ เคตाเคฒे เคเคฏเคค เคो เคींเคเคจे เคी เคตिเคงि 1 เคฎें เคฆเคฐ्เคถाเคฏा เคเคฏा เคนै।
เคช्เคฐเคถ्เคจ 2.
เคเค เคเคฏเคค เคी เคฐเคเคจा เคीเคिเค เคिเคธเคฎें เคเค เคตिเคเคฐ्เคฃ เคธเคฎ्เคฎुเค เคोเคฃों เคो 45° เคเคฐ 45° เคฎें เคตिเคญाเคिเคค เคเคฐเคคा เคนो। เคเคช เคเคธเคी เคญुเคाเคं เคे เคฌाเคฐे เคฎें เค्เคฏा เคฆेเคเคคे เคนै?
เคนเคฒ:
เคเคฐเคฃ 1: เคिเคธी เคญी เคฒंเคฌाเค (เคฎाเคจ เคฒीเคिเค 5 เคธेเคฎी) เคा เคเค เคฐेเคाเคंเคก PQ เคींเคिเค।
เคเคฐเคฃ 2: เคाँเคฆे เคे เคเคชเคฏोเค เคธे เคเค เคोเคฃ XPQ = 90° เคฌเคจाเคเค।
เคเคฐเคฃ 3: เคाँเคฆे เคे เคเคชเคฏोเค เคธे เคเค เคोเคฃ YPQ = 90° เคฌเคจाเคเค।
เคเคฐเคฃ 4: เคाँเคฆे เคे เคเคชเคฏोเค เคธे เคเค เคोเคฃ QPZ = 45° เคฌเคจाเคเค เคคเคฅा เคिเคฐเคฃों QX เคเคฐ PZ เคे เคช्เคฐเคคिเค्เคेเคฆ เคฌिंเคฆु เคो R เคธे เค
ंเคिเคค เคीเคिเค।
เคเคฐเคฃ 5: เคाँเคฆे เคे เคเคชเคฏोเค เคธे เคฌिंเคฆु R เคชเคฐ เคเค เคोเคฃ QRT = 90° เคฌเคจाเคเค เคคเคฅा เคिเคฐเคฃों RT เคเคฐ PY เคे เคช्เคฐเคคिเค्เคेเคฆ เคฌिंเคฆु เคो S เคฆ्เคตाเคฐा เค
ंเคिเคค เคीเคिเค।
เคคเคฌ, PQRS เคนी เคตाँเคिเคค เคเคฏเคค เคนै, เค्เคฏोंเคि ∠SPR = 90° – 45° = 45° เคนै (เคเคृเคคि เคฆेเคिเค)।
เคนเคฎ เคฆेเคเคคे เคนैं เคि เคเคธ เคเคฏเคค เคी เคธเคญी เคญुเคाเคँ เคฌเคฐाเคฌเคฐ เคนैं। เคฆूเคธเคฐे เคถเคฌ्เคฆों เคฎें, เคฏเคน เคเคฏเคค PQRS เคเค เคตเคฐ्เค เคนै।
เคช्เคฐเคถ्เคจ 3.
เคเค เคเคฏเคค เคी เคฐเคเคจा เคीเคिเค เคिเคธเคी เคเค เคญुเคा 4 เคธेเคฎी เคนै เคเคฐ เคตिเคเคฐ्เคฃ เคी เคฒंเคฌाเค 8 เคธेเคฎी เคนै।
เคนเคฒ:
เคเคฐเคฃ 1: เคฐूเคฒเคฐ เคे เคเคชเคฏोเค เคธे 4 เคธेเคฎी เคฒंเคฌाเค เคा เคเค เคฐेเคाเคंเคก AB เคींเคिเค।
เคเคฐเคฃ 2: เคाँเคฆ เคे เคเคชเคฏोเค เคธे, B เคธे เคนोเคเคฐ AB เคชเคฐ ∠XBA = 90° เคฌเคจाเคคे เคนुเค, เคเค เคฒंเคฌ เคींเคिเค।
เคเคฐเคฃ 3: เคชเคฐเคाเคฐ เคा เคจुเคीเคฒा เคธिเคฐा A เคชเคฐ เคฐเคเคคे เคนुเค เคเคฐ เคเคธเคी เคฆो เคญुเคाเคं เคे เคธिเคฐों เคे เคฌीเค เคฎें 8 เคธेเคฎी เคी เคฆूเคฐी เคฒेเคเคฐ, เคเค เคตृเคค्เคค (เคฏा เคเค เคตृเคค्เคค เคा เคाเคช) เคींเคिเค, เคो เคिเคฐเคฃ BX เคो C เคชเคฐ เคช्เคฐเคคिเค्เคेเคฆ เคเคฐे। A เคเคฐ C เคो เคोเคก़िเค।
เคเคฐเคฃ 4: เคฐेเคाเคंเคก AB เคชเคฐ A เคธे เคนोเคเคฐ เคเค เคฒंเคฌ AY เคींเคिเค।
เคเคฐเคฃ 5: เคिเคฐเคฃ AY เคชเคฐ เคเค เคชเคฐเคाเคฐ เคे เคเคชเคฏोเค เคธे, เคเค เคฌिंเคฆु D เคเคธ เคช्เคฐเคाเคฐ เค
ंเคिเคค เคीเคिเค เคि AD = BC เคนो। เค
เคฌ C เคเคฐ D เคो เคोเคก़िเค। เคคเคฌ, ABCD เคตाँเคिเคค เคเคฏเคค เคนै, เคिเคธเคฎें AB = 4 เคธेเคฎी เคนै เคคเคฅा เคตिเคเคฐ्เคฃ AC = 8 เคธेเคฎी เคนै।
เคจोเค: เคเคธ เคฐเคเคจा เคे เคฒिเค เคเค เค
เคจ्เคฏ เคตिเคงि เคญी เคนो เคธเคเคคी เคนै।
เคช्เคฐเคถ्เคจ 4.
เคเค เคเคฏเคค เคी เคฐเคเคจा เคीเคिเค เคिเคธเคी เคเค เคญुเคा 3 เคธेเคฎी เคนै เคเคฐ เคตिเคเคฐ्เคฃ เคी เคฒंเคฌाเค 7 เคธेเคฎी เคนै।
เคจोเค: เคช्เคฐเคถ्เคจ 3 เคตाเคฒे เคเคจ्เคนीं เคเคฐเคฃों เคा เคเคชเคฏोเค เคीเคिเค, เคेเคตเคฒ เคเคธ เค
ंเคคเคฐ เคे เคธाเคฅ เคि AB 3 เคธेเคฎी เคเคฐ AC = 7 เคธेเคฎी เคฒीเคिเค।
เคฐเคเคจा เคीเคिเค (เคชृเคท्เค 215)
เคช्เคฐเคถ्เคจ 1.
เคเคธเคธे เคฌเคก़े เคเค เคเคฐ เคा เคจिเคฐ्เคฎाเคฃ เคीเคिเค เคिเคธเคी เคธเคญी เคญुเคाเคँ 7 เคธेเคฎी เคฒंเคฌी เคนों।
เคจोเค: เคฐเคเคจा เคे เคเคจ्เคนीं เคเคฐเคฃों เคा เค
เคจुเคชाเคฒเคจ เคीเคिเค, เคो เคชाเค ्เคฏเคชुเคธ्เคคเค เคे เคชृเคท्เค ों 211, 212, 213 เคเคฐ 214 เคฎें เคตเคฐ्เคฃिเคค เคिเค เคเค เคนैं, เคेเคตเคฒ เคเคธ เค
ंเคคเคฐ เคे เคธाเคฅ เคि เคช्เคฐเคค्เคฏेเค เคธ्เคฅाเคจ เคชเคฐ 5 เคธेเคฎी เคे เคธ्เคฅाเคจ เคชเคฐ เคฒंเคฌाเค 7 เคธेเคฎी เคฒीเคिเค।
เคช्เคฐเคถ्เคจ 2.
เคเคฐ เคी เคฐเคเคจा เคฎें เคธเคฎ्เคฎिเคฒिเคค เคธंเคเคฒ्เคชเคจाเคं เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคเคฐเคคे เคนुเค, เคธेเค्เคถเคจ เคเคฒाเคृเคคि เคธे ‘เคเค เคต्เคฏเค्เคคि’, ‘เคคเคฐंเคिเคค เคฒเคนเคฐ’ เคเคฐ ‘เคँเคें’ เคा เคชुเคจः เคธृเคเคจ เคเคฐเคจे เคा เคช्เคฐเคฏाเคธ เคเคฐें।
เคจोเค- เคจिเคฐ्เคฆेเคถाเคจुเคธाเคฐ เคीเคिเค।
เคช्เคฐเคถ्เคจ 3.
เค्เคฏा เคाเคฐ เคธเคฎाเคจ เคญुเคाเคं เคตाเคฒी เคเค เคเคृเคคि เคฌเคจाเค เคा เคธเคเคคी เคนै, เคो เคตเคฐ्เค เคจ เคนो? เคฏเคฆि เคเคธी เคเคृเคคि เคा เค
เคธ्เคคिเคค्เคต เคนै, เคคो เค्เคฏा เคเคช เคเคธเคी เคฐเคเคจा เคเคฐ เคธเคเคคे เคนैं?
เคนเคฒ:
เคนाँ, เคฏเคน เคเคृเคคि เคเค เคธเคฎเคเคคुเคฐ्เคญुเค เคเคนเคฒाเคคी เคนै, เคैเคธा เคธाเคฎเคจे เคฆเคฐ्เคถाเคฏा เคเคฏा เคนै।
เคฏเคนाँ, AB = BC = CD = DA เคนै।
เคชเคฐंเคคु เคเคธเคฎें เคोเค เคญी เคोเคฃ เคธเคฎเคोเคฃ เคจเคนीं เคนै।
เคนเคฎ เคเคธเคी เคฐเคเคจा เคเคฐ เคธเคเคคे เคนैं, เคเคฌเคि เคเคธเคे เคธंเคฌंเคง เคฎें เคชเคฐ्เคฏाเคช्เคค เคฎाเคชเคจ เคฆिเค เคเค เคนों, เค
เคจ्เคฏเคฅा เคจเคนीं।
