❓ Question 1
What are Body waves? (เคฌॉเคกी เคตेเคต्เคธ เค्เคฏा เคนैं?)
✅ Answer (เคเคค्เคคเคฐ):
๐ Earthquake waves (เคญूเคंเคช เคคเคฐंเคें) which travel through the solid body of the earth (เคชृเคฅ्เคตी เคे เค ोเคธ เคญाเค) are called Body waves.
❓ Question 2
Name two types of Body waves. (เคฌॉเคกी เคตेเคต्เคธ เคे เคช्เคฐเคाเคฐ เคฌเคคाเคเค।)
✅ Answer (เคเคค्เคคเคฐ):
1️⃣ P-waves (Primary / เคช्เคฐाเคเคฎเคฐी เคคเคฐंเคें)
2️⃣ S-waves (Secondary / เคธेเคेंเคกเคฐी เคคเคฐंเคें)
❓ Question 3
Where does the asthenosphere lie? (เคเคธ्เคฅेเคจोเคธ्เคซिเคฏเคฐ เคเคนाँ เคธ्เคฅिเคค เคนै?)
✅ Answer (เคเคค्เคคเคฐ):
๐ชจ Asthenosphere lies in the upper mantle (เคเคชเคฐी เคฎेंเคเคฒ), just below the earth’s crust (เคชृเคฅ्เคตी เคी เค्เคฐเคธ्เค).
❓ Question 5
What is the effect on ‘P’ waves at the mantle-core boundary? (เคฎेंเคเคฒ-เคोเคฐ เคธीเคฎा เคชเคฐ ‘P’ เคคเคฐंเคों เคा เคช्เคฐเคญाเคต เค्เคฏा เคนोเคคा เคนै?)
✅ Answer (เคเคค्เคคเคฐ):
๐ At the mantle-core boundary (เคฎेंเคเคฒ-เคोเคฐ เคธीเคฎा), P-waves show an abrupt drop in velocity (เคเคคि เคฎें เค
เคाเคจเค เคเคฎी) ⚡.
❓ Question 7
Which region in the earth’s interior is referred to as the low-velocity zone? (เคชृเคฅ्เคตी เคे เคंเคคเคฐिเค เคญाเค เคा เคौเคจ-เคธा เค्เคทेเคค्เคฐ เคฒो-เคตेเคฒोเคธिเคी เคोเคจ เคเคนเคฒाเคคा เคนै?)
✅ Answer (เคเคค्เคคเคฐ):
๐ The Asthenosphere (เคเคธ्เคฅेเคจोเคธ्เคซिเคฏเคฐ) in the upper mantle is referred to as the Low-Velocity Zone (เคงीเคฎी เคเคคि เคตाเคฒा เค्เคทेเคค्เคฐ).
❓ Question 8
Which layer in the interior of the earth consists of ‘shadow zone’? (เคชृเคฅ्เคตी เคे เคिเคธ เคญाเค เคฎें เคถैเคกो เคोเคจ เคชाเคฏा เคाเคคा เคนै?)
✅ Answer (เคเคค्เคคเคฐ):
๐ Shadow Zone (เคाเคฏा เค्เคทेเคค्เคฐ) lies within the earth’s core (เคชृเคฅ्เคตी เคे เคोเคฐ)
❓ Question 10
Name the three layers of the earth. (เคชृเคฅ्เคตी เคी เคคीเคจ เคชเคฐเคคों เคे เคจाเคฎ เคฌเคคाเคเค।)
✅ Answer (เคเคค्เคคเคฐ):
1️⃣ Crust (เค्เคฐเคธ्เค / Lithosphere) ๐
2️⃣ Mantle (เคฎेंเคเคฒ / Mesosphere) ๐ชจ
3️⃣ Core (เคोเคฐ / Barysphere / Nife) ๐ฅ
❓ Question 11
What is a seismograph? (เคธिเคธ्เคฎोเค्เคฐाเคซ เค्เคฏा เคนै?)
✅ Answer (เคเคค्เคคเคฐ):
๐ Seismograph (เคธिเคธ्เคฎोเค्เคฐाเคซ) is a sensitive instrument (เคธंเคตेเคฆเคจเคถीเคฒ เคฏंเคค्เคฐ) that records the intensity of vibrations (เคंเคชเคจ เคी เคคीเคต्เคฐเคคा) of earthquake waves ๐ and helps in earthquake prediction (เคญूเคंเคช เคी เคญเคตिเคท्เคฏเคตाเคฃी).
❓ Question 12
Name two types of surface waves. (เคธเคคเคนी เคคเคฐंเคों เคे เคช्เคฐเคाเคฐ เคฌเคคाเคเค।)
✅ Answer (เคเคค्เคคเคฐ):
๐ Rayleigh waves (เคฐेเคฒे เคคเคฐंเคें)
๐ Love waves (เคฒเคต เคคเคฐंเคें)
❓ Question 13
What is the temperature of the core? (เคชृเคฅ्เคตी เคे เคोเคฐ เคा เคคाเคชเคฎाเคจ เคिเคคเคจा เคนै?)
✅ Answer (เคเคค्เคคเคฐ):
๐ฅ The core (เคोเคฐ) has a temperature of about 2000°C.
❓ Question 14
What are the various sources of heat in the earth? (เคชृเคฅ्เคตी เคฎें เคเคท्เคฎा เคे เคธ्เคฐोเคค เคौเคจ-เคौเคจ เคธे เคนैं?)
✅ Answer (เคเคค्เคคเคฐ):
๐ก️ Sources of heat in the earth:
1️⃣ Radioactivity (เคตिเคिเคฐเคฃ / เคฐेเคกिเคฏोเคงเคฐ्เคฎी เคชเคฆाเคฐ्เคฅ) – heat from radioactive decay.
2️⃣ Heat of aggradation (เคธंเคเคฏเคจ เคी เคเคท्เคฎा) – heat released during formation of earth layers.
3️⃣ Temperature of materials (เคธाเคฎเค्เคฐिเคฏों เคा เคคाเคชเคฎाเคจ) – inherent heat of earth’s materials.
❓ Question 15
What is the depth of the earth’s crust? (เคชृเคฅ्เคตी เคी เค्เคฐเคธ्เค เคी เคเคนเคฐाเค เคिเคคเคจी เคนै?)
✅ Answer (เคเคค्เคคเคฐ):
๐ชจ The earth’s crust (เคชृเคฅ्เคตी เคी เคชเคฐ्เคชเคी/เค्เคฐเคธ्เค) extends from 0–100 km from the surface.
❓ Question 16
What is the radius of the earth’s core? (เคชृเคฅ्เคตी เคे เคोเคฐ เคा เคค्เคฐिเค्เคฏा เคिเคคเคจा เคนै?)
✅ Answer (เคเคค्เคคเคฐ):
๐ The core (เคोเคฐ) has an approximate radius of 3470 km.
❓ Question 17
What do you mean by Sial and Sima? (เคธिเคฏเคฒ เคเคฐ เคธीเคฎ เค्เคฏा เคนैं?)
✅ Answer (เคเคค्เคคเคฐ):
๐ชจ Sial (เคธिเคฏเคฒ) – uppermost layer of earth’s crust containing Silica (เคธिเคฒिเคा) & Aluminium (เคเคฒ्เคฏूเคฎीเคจिเคฏเคฎ).
๐ข Sima (เคธीเคฎा) – below sial, rich in Silica & Magnesium (เคฎैเค्เคจीเคถिเคฏเคฎ).
๐ Average depth ~ 2800 km, density ~ 4.75 g/cm³.
❓ Question 18
Define the term Nife. (เคจिเคซे เค्เคฏा เคนै?)
✅ Answer (เคเคค्เคคเคฐ):
๐ฅ Nife (เคोเคฐ เคा เคจाเคฎ) – Earth’s core consisting of Nickel (เคจिเคเคฒ) & Iron/Ferrous (เคฒौเคน).
๐ Average depth ~ 3500 km, density ~ 13 g/cm³.
❓ Question 12
Name two types of surface waves. (เคธเคคเคนी เคคเคฐंเคों เคे เคช्เคฐเคाเคฐ เคฌเคคाเคเค।)
✅ Answer (เคเคค्เคคเคฐ):
๐ Rayleigh waves (เคฐेเคฒे เคคเคฐंเคें)
๐ Love waves (เคฒเคต เคคเคฐंเคें)
❓ Question 13
What is the temperature of the core? (เคชृเคฅ्เคตी เคे เคोเคฐ เคा เคคाเคชเคฎाเคจ เคिเคคเคจा เคนै?)
✅ Answer (เคเคค्เคคเคฐ):
๐ฅ The core (เคोเคฐ) has a temperature of about 2000°C.
❓ Question 14
What are the various sources of heat in the earth? (เคชृเคฅ्เคตी เคฎें เคเคท्เคฎा เคे เคธ्เคฐोเคค เคौเคจ-เคौเคจ เคธे เคนैं?)
✅ Answer (เคเคค्เคคเคฐ):
๐ก️ Sources of heat in the earth:
1️⃣ Radioactivity (เคตिเคिเคฐเคฃ / เคฐेเคกिเคฏोเคงเคฐ्เคฎी เคชเคฆाเคฐ्เคฅ) – heat from radioactive decay.
2️⃣ Heat of aggradation (เคธंเคเคฏเคจ เคी เคเคท्เคฎा) – heat released during formation of earth layers.
3️⃣ Temperature of materials (เคธाเคฎเค्เคฐिเคฏों เคा เคคाเคชเคฎाเคจ) – inherent heat of earth’s materials.
❓ Question 15
What is the depth of the earth’s crust? (เคชृเคฅ्เคตी เคी เค्เคฐเคธ्เค เคी เคเคนเคฐाเค เคिเคคเคจी เคนै?)
✅ Answer (เคเคค्เคคเคฐ):
๐ชจ The earth’s crust (เคชृเคฅ्เคตी เคी เคชเคฐ्เคชเคी/เค्เคฐเคธ्เค) extends from 0–100 km from the surface.
❓ Question 16
What is the radius of the earth’s core? (เคชृเคฅ्เคตी เคे เคोเคฐ เคा เคค्เคฐिเค्เคฏा เคिเคคเคจा เคนै?)
✅ Answer (เคเคค्เคคเคฐ):
๐ The core (เคोเคฐ) has an approximate radius of 3470 km.
❓ Question 17
What do you mean by Sial and Sima? (เคธिเคฏเคฒ เคเคฐ เคธीเคฎ เค्เคฏा เคนैं?)
✅ Answer (เคเคค्เคคเคฐ):
๐ชจ Sial (เคธिเคฏเคฒ) – uppermost layer of earth’s crust containing Silica (เคธिเคฒिเคा) & Aluminium (เคเคฒ्เคฏूเคฎीเคจिเคฏเคฎ).
๐ข Sima (เคธीเคฎा) – below sial, rich in Silica & Magnesium (เคฎैเค्เคจीเคถिเคฏเคฎ).
๐ Average depth ~ 2800 km, density ~ 4.75 g/cm³.
❓ Question 18
Define the term Nife. (เคจिเคซे เค्เคฏा เคนै?)
✅ Answer (เคเคค्เคคเคฐ):
๐ฅ Nife (เคोเคฐ เคा เคจाเคฎ) – Earth’s core consisting of Nickel (เคจिเคเคฒ) & Iron/Ferrous (เคฒौเคน).
๐ Average depth ~ 3500 km, density ~ 13 g/cm³.
❓ Question 19
What is a caldera? (เคैเคฒ्เคกेเคฐा เค्เคฏा เคนै?)
✅ Answer (เคเคค्เคคเคฐ):
๐ Caldera complexes are the most explosive (เคธเคฌเคธे เคตिเคธ्เคซोเคเค) types of earth’s volcanoes.
❓ Question 20
Name the basic parts of a volcano. (เค्เคตाเคฒाเคฎुเคी เคे เคฎुเค्เคฏ เคญाเค เคौเคจ-เคौเคจ เคธे เคนैं?)
✅ Answer (เคเคค्เคคเคฐ):
๐ณ️ Crater (เค्เคฐेเคเคฐ)
๐ Caldera (เคैเคฒ्เคกेเคฐा)
๐ฌ️ Vent (เคตเคจ्เค)
๐จ Fumaroles (เคซ्เคฏूเคฎเคฐोเคฒ्เคธ)
❓ Question 21
Name the various intrusive forms. (เค
ंเคคเคฐ्เคจिเคนिเคค เคฐूเคชों เคे เคช्เคฐเคाเคฐ เคฌเคคाเคเค।)
✅ Answer (เคเคค्เคคเคฐ):
๐️ Batholiths (เคฌैเคฅोเคฒिเคฅ्เคธ)
๐️ Lacoliths (เคฒेเคॉเคฒिเคฅ्เคธ)
⛰️ Lapoliths (เคฒाเคชोเคฒिเคฅ्เคธ)
๐ป Phacoliths (เคซेเคॉเคฒिเคฅ्เคธ)
๐ Sills (เคธिเคฒ्เคธ)
๐ชจ Dykes (เคกाเคเค्เคธ)
❓ Question 22
Define ‘Pacific Ring’. (เคชैเคธिเคซिเค เคฐिंเค เค्เคฏा เคนै?)
✅ Answer (เคเคค्เคคเคฐ):
๐ Pacific Ring (เคช्เคฐเคถांเคค เคฐिंเค) – Region around the Pacific Ocean where active volcanoes (เคธเค्เคฐिเคฏ เค्เคตाเคฒाเคฎुเคी) are found all around.
❓ Question 23
What is lithosphere? (เคฒिเคฅोเคธ्เคซिเคฏเคฐ เค्เคฏा เคนै?)
✅ Answer (เคเคค्เคคเคฐ):
๐ชจ Lithosphere (เคฒिเคฅोเคธ्เคซिเคฏเคฐ) – the crust (เค्เคฐเคธ्เค) + uppermost mantle (เคเคชเคฐी เคฎेंเคเคฒ) together.
❓ Question 24
Name the different types of earthquakes. (เคญूเคंเคช เคे เคช्เคฐเคाเคฐ เคฌเคคाเคเค।)
✅ Answer (เคเคค्เคคเคฐ):
๐ Tectonic/Volcanic (เคญूเคंเคชीเคฏ/เค्เคตाเคฒाเคฎुเคीเคฏ)
๐️ Collapse (เคงंเคธเคจ)
๐ฅ Explosion (เคตिเคธ्เคซोเค)
๐ง Reservoir-induced (เคเคฒाเคถเคฏ เคช्เคฐेเคฐिเคค)
❓ Question 25
How do explosion earthquakes occur? (เคตिเคธ्เคซोเค เคธे เคญूเคंเคช เคैเคธे เคนोเคคा เคนै?)
✅ Answer (เคเคค्เคคเคฐ):
๐ฅ Explosion earthquakes (เคตिเคธ्เคซोเค เคญूเคंเคช) occur due to the detonation of chemical or nuclear devices (เคฐाเคธाเคฏเคจिเค เคฏा เคชเคฐเคฎाเคฃु เคเคชเคเคฐเคฃों เคा เคตिเคธ्เคซोเค).
❓ Question 26
Name the direct sources which provide information about the earth’s interior. (เคชृเคฅ्เคตी เคे เคंเคคเคฐिเค เคญाเค เคी เคाเคจเคाเคฐी เคฆेเคจे เคตाเคฒे เคธीเคงे เคธ्เคฐोเคค เคौเคจ เคธे เคนैं?)
✅ Answer (เคเคค्เคคเคฐ):
๐ Volcanic eruptions (เค्เคตाเคฒाเคฎुเคीเคฏ เคเคคिเคตिเคงिเคฏाँ)
๐ ️ Deep Ocean Drilling Project (เคกीเคช เคเคถเคจ เคก्เคฐिเคฒिंเค เคช्เคฐोเคेเค्เค)
⛏️ Mining (เคเคจเคจ)
❓ Question 7
Write a short note on the earth’s core. (เคชृเคฅ्เคตी เคे เคोเคฐ เคชเคฐ เคธंเค्เคทिเคช्เคค เคจोเค เคฒिเคिเค।)
✅ Answer (เคเคค्เคคเคฐ):
๐ฅ Core (เคोเคฐ) – the innermost part (เค
ंเคคเคฐ्เคจिเคนिเคค/เคธเคฌเคธे เค
ंเคฆเคฐ เคी เคชเคฐเคค) of the earth.
๐ Earth’s core is the central part (เคेंเคฆ्เคฐीเคฏ เคญाเค) of the earth’s interior with a radius of ~3470 km (2160 miles).
๐ Based on the behaviour of seismic waves (เคญूเคंเคชीเคฏ เคคเคฐंเคों เคा เคต्เคฏเคตเคนाเคฐ), it has been proved that the outer core is in a liquid state (เคฆ्เคฐเคต เค เคตเคธ्เคฅा เคฎें).
๐งฒ Earth’s magnetic field (เคญू-เคुंเคฌเคीเคฏ เค्เคทेเคค्เคฐ) is generated here.
⚡ Between the outer core and the mantle (เคฎेंเคเคฒ) that surrounds it lies the Gutenberg Discontinuity (เคुเคेเคจเคฌเคฐ्เค เค เคธเคคเคคเคคा).
❓ Question 1
Write short notes on: (เคธंเค्เคทिเคช्เคค เคจोเค्เคธ เคฒिเคिเค)
1️⃣ Shadow zone (เคाเคฏा เค्เคทेเคค्เคฐ)
2️⃣ The earth’s crust (เคชृเคฅ्เคตी เคी เค्เคฐเคธ्เค)
✅ Answer (เคเคค्เคคเคฐ):
1️⃣ Shadow zone (เคाเคฏा เค्เคทेเคค्เคฐ)
๐ Shadow Zone lies beneath the earth’s surface (เคชृเคฅ्เคตी เคी เคธเคคเคน เคे เคจीเคे), i.e., in the interior (เค ंเคฆเคฐ เคी เคชเคฐเคค).
๐ Seismic waves (เคญूเคंเคชीเคฏ เคคเคฐंเคें) bend while traveling through the core (เคोเคฐ).
•As a result, ‘P’ waves (เคช्เคฐाเคเคฎเคฐी เคคเคฐंเคें) are not directly received in this zone.
•‘S’ waves (เคธेเคेंเคกเคฐी เคคเคฐंเคें) are also not received because they cannot travel through the liquid outer core (เคคเคฐเคฒ เคฌाเคนเคฐी เคोเคฐ).
๐ Only surface waves (เคธเคคเคนी เคคเคฐंเคें) are received in the shadow zone.
2️⃣ The earth’s crust (เคชृเคฅ्เคตी เคी เค्เคฐเคธ्เค / Lithosphere)
๐ชจ Crust (เค्เคฐเคธ्เค) is the outermost shell (เคธเคฌเคธे เคฌाเคนเคฐी เคชเคฐเคค) of the earth.
It consists of:
•SIAL (เค्เคฐेเคจाเคเค เคธเคคเคนी เคชเคฐเคค) – rich in Silica & Aluminium (เคธिเคฒिเคा เคเคฐ เคเคฒ्เคฏुเคฎिเคจिเคฏเคฎ)
•SIMA (เคฎเคง्เคฏเคฎ เคฌेเคธिเค เคชเคฐเคค) – rich in Silica & Magnesium (เคธिเคฒिเคा เคเคฐ เคฎैเค्เคจीเคถिเคฏเคฎ)
⚡ The crust is separated from the Mantle (เคฎेंเคเคฒ / เค ंเคคเคฐ्เคตाเคฒ เคชเคฐเคค) by the Mohorovicic Discontinuity (เคฎोเคนोเคฐोเคตिเคिเค เค เคธเคคเคคเคคा).
