เคช्เคฐเคถ्เคจ-เค เคญ्เคฏाเคธ
( เคชाเค ्เคฏเคชुเคธ्เคคเค เคธे)
เคซिเคฐ เคธे เคฏाเคฆ เคเคฐें
เคช्เคฐเคถ्เคจ 1.
เคธเคนी เคฏा เคเคฒเคค เคฌเคคाเคँ :
(เค) เคชเคถ्เคिเคฎी เคตिเคถ्เคต เคฎें เคเคงुเคจिเค เคถเคนเคฐ เคเคฆ्เคฏोเคीเคเคฐเคฃ เคे เคธाเคฅ เคตिเคเคธिเคค เคนुเค।
เคเคค्เคคเคฐ
เคธเคนी,
(เค) เคธूเคฐเคค เคเคฐ เคฎเคเคฒीเคชเค्เคจเคฎ เคा เคเคจ्เคจीเคธเคตीं เคถเคคाเคฌ्เคฆी เคฎें เคตिเคाเคธ เคนुเค।
เคเคค्เคคเคฐ
เคเคฒเคค,
(เค) เคฌीเคธเคตीं เคถเคคाเคฌ्เคฆी เคฎें เคญाเคฐเคค เคी เค्เคฏाเคฆाเคคเคฐ เคเคฌाเคฆी เคถเคนเคฐों เคฎें เคฐเคนเคคी เคฅी।
เคเคค्เคคเคฐ
เคเคฒเคค,
(เค) 1857 เคे เคฌाเคฆ เคाเคฎा เคฎเคธเคिเคฆ เคฎें เคชाँเค เคธाเคฒ เคคเค เคจเคฎाเค़ เคจเคนीं เคนुเค।
เคเคค्เคคเคฐ
เคธเคนी,
(เค) เคจเคฏी เคฆिเคฒ्เคฒी เคे เคฎुเคाเคฌเคฒे เคชुเคฐाเคจी เคฆिเคฒ्เคฒी เคी เคธाเคซ-เคธเคซाเค เคชเคฐ เค्เคฏाเคฆा เคชैเคธा เคเคฐ्เค เคिเคฏा เคเคฏा।
เคเคค्เคคเคฐ
เคเคฒเคค
เคช्เคฐเคถ्เคจ 2.
เคฐिเค्เคค เคธ्เคฅाเคจ เคญเคฐें :
(เค) เคธเคซเคฒเคคाเคชूเคฐ्เคตเค เคुंเคฌเคฆ เคा เคเคธ्เคคेเคฎाเคฒ เคเคฐเคจे เคตाเคฒी เคชเคนเคฒी เคเคฎाเคฐเคค …………………. เคฅी।
(เค) เคจเคฏी เคฆिเคฒ्เคฒी เคเคฐ เคถाเคนเคเคนाँเคจाเคฌाเคฆ เคी เคฐूเคชเคฐेเคा เคคเคฏ เคเคฐเคจे เคตाเคฒे เคฆो เคตाเคธ्เคคुเคाเคฐ ………………. เคฅे।
(เค) เค
ंเค्เคฐेเค़ เคญीเคก़ เคญเคฐे เคธ्เคฅाเคจों เคो ……………… เคฎाเคจเคคे เคฅे।
(เค) ………….. เคे เคจाเคฎ เคธे 1888 เคฎें เคเค เคตिเคธ्เคคाเคฐ เคฏोเคเคจा เคคैเคฏाเคฐ เคी เคเค। เคเคค्เคคเคฐः
เคเคค्เคคเคฐ
(เค) เคाเคฎा เคฎเคธเคिเคฆ।
(เค) เคเคกเคตเคฐ्เคก เคฒुเคเคฏंเคธ เคเคฐ เคนเคฐ्เคฌเคฐ्เค เคฌेเคเคฐ।
(เค) เคฌीเคฎाเคฐिเคฏों เคा เคธ्เคฐोเคค।
(เค) เคฒाเคนौเคฐ เคेเค เคธुเคงाเคฐ เคฏोเคเคจा।
เคช्เคฐเคถ्เคจ 3.
เคจเคฏी เคฆिเคฒ्เคฒी เคเคฐ เคถाเคนเคเคนाँเคจाเคฌाเคฆ เคी เคจเคเคฐ เคฏोเคเคจा เคฎें เคคीเคจ เคซ़เคฐ्เค เคนूँเคข़ें।
เคเคค्เคคเคฐ
เคจเคฏी เคฆिเคฒ्เคฒी เคเคฐ เคถाเคนเคเคนाँเคจाเคฌाเคฆ เคी เคจเคเคฐ เคฏोเคเคจा เคฎें เค
ंเคคเคฐ
- เคถाเคนเคเคนाँเคจाเคฌाเคฆ เคฆीเคตाเคฐों เคธे เคिเคฐा เคถเคนเคฐ เคฅा เคिंเคคु เคจเคฏी เคฆिเคฒ्เคฒी เคเคธा เคจเคนीं เคฅा।
- เคถाเคนเคเคนाँเคจाเคฌाเคฆ เคฎें เคญीเคก़-เคญाเคก़ เคตाเคฒे เคฎोเคนเคฒ्เคฒे เคคเคฅा เคธंเคเคฐी เคเคฒिเคฏाँ เคฅी, เคฒेเคिเคจ เคจเคฏी เคฆिเคฒ्เคฒी เคฎें เคธीเคงी-เคौเคก़ी เคเคฒिเคฏाँ เคฅीं เคिเคจเคे เคฆोเคจों เคคเคฐเคซ เคฌँเคเคฒे เคฌเคจे เคนुเค เคฅे।
- เคจเคฏी เคฆिเคฒ्เคฒी เคฎें เคเคฒाเคชूเคฐ्เคคि เคคเคฅा เคंเคฆเคी เคเคฆि เคे เคจिเคชเคाเคฐे เคी เค เค्เคी เคต्เคฏเคตเคธ्เคฅा เคฅी เคถाเคนเคเคนाँเคจाเคฌाเคฆ เคฎें เคเคธ เคคเคฐเคน เคी เคเคคเคจी เค เค्เคी เคต्เคฏเคตเคธ्เคฅा เคจเคนीं เคฅी।
เคช्เคฐเคถ्เคจ 4.
เคฎเคฆ्เคฐाเคธ เคैเคธे เคถเคนเคฐों เคे ‘เคोเคฐे” เคเคฒाเคों เคฎें เคौเคจ เคฒोเค เคฐเคนเคคे เคฅे?
เคเคค्เคคเคฐ
เคฎเคฆ्เคฐाเคธ เคैเคธे เคถเคนเคฐों เคे เคธुเคธเค्เคिเคค ‘เคोเคฐे” เคเคฒाเคों เคฎें เค
ंเค्เคฐेเค เคฐเคนा เคเคฐเคคे เคฅे। เคเคเค เคตिเคाเคฐ เคเคฐें |
เคช्เคฐเคถ्เคจ 5.
เคตिเคถเคนเคฐीเคเคฐเคฃ เคा เค्เคฏा เคฎเคคเคฒเคฌ เคนै?
เคเคค्เคคเคฐ
เคตिเคถเคนเคฐीเคเคฐเคฃ เคा เค
เคฐ्เคฅ เคนै-เคเคฌ เคฆेเคถ เคे เคुเค เคถเคนเคฐों เคी เคคीเคต्เคฐ เคตृเคฆ्เคงि เคนो เคฐเคนी เคนोเคคी เคนै เคเคฐ เค ीเค เคเคธी เคธเคฎเคฏ เคชเคนเคฒे เคธे เคตिเคเคธिเคค เคुเค เคถเคนเคฐ เคชिเคเคก़ เคฐเคนे เคนों।
เคช्เคฐเคถ्เคจ 6.
เค
ंเค्เคฐेเคों เคจे เคฆिเคฒ्เคฒी เคฎें เคนी เคตिเคถाเคฒ เคฆเคฐเคฌाเคฐ เค्เคฏों เคฒเคाเคฏा เคเคฌเคि เคฆिเคฒ्เคฒी เคฐाเคเคงाเคจी เคจเคนीं เคฅी।
เคเคค्เคคเคฐ
เค
ंเค्เคฐेเคों เคा เคฆिเคฒ्เคฒी เคฎें เคตिเคถाเคฒ เคฆเคฐเคฌाเคฐ เคฒเคाเคจे เคा เคाเคฐเคฃ
- เค ंเค्เคฐेเค़ों เคो เคฆिเคฒ्เคฒी เคा เคธांเคेเคคिเค เคฎเคนเคค्เคค्เคต เค เค्เคी เคคเคฐเคน เคชเคคा เคฅा।
- เค ंเค्เคฐेเค़ เคฎुเคเคฒ เคฌाเคฆเคถाเคน เคे เคฎเคนเคค्เคค्เคต เคो เคเคฎ เคเคฐเคจा เคाเคนเคคे เคฅे।
- เค ंเค्เคฐेเค เคเคฒเคเคค्เคคा เคे เคธ्เคฅाเคจ เคชเคฐ เคฆिเคฒ्เคฒी เคो เคญाเคฐเคค เคी เคฐाเคเคงाเคจी เคฌเคจाเคจा เคाเคนเคคे เคฅे।
เคช्เคฐเคถ्เคจ 7.
เคชुเคฐाเคจी เคฆिเคฒ्เคฒी เคถเคนเคฐ เคฌ्เคฐिเคिเคถ เคถाเคธเคจ เคे เคคเคนเคค เคिเคธ เคคเคฐเคน เคฌเคฆเคฒเคคा เคเคฏा?
เคเคค्เคคเคฐ
เคชुเคฐाเคจे เคถเคนเคฐ เคฆिเคฒ्เคฒी เคฎें เคฌเคฆเคฒाเคต
- เคฒाเคฒเคिเคฒे เคे เคเคธเคชाเคธ เคा เคธाเคฐा เคเคฒाเคा เคธाเคซ เคเคฐ เคฆिเคฏा เคเคฏा। เคฌाเค, เคฎैเคฆाเคจ เคเคฐ เคฎเคธเคिเคฆें เคจเคท्เค เคเคฐ เคฆी เคเคฏीं।
- เคถเคนเคฐ เคा เคเค เคคिเคนाเค เคนिเคธ्เคธा เคขเคนा เคฆिเคฏा เคเคฏा।
- 1870 เคे เคฆเคถเค เคฎें เคฐेเคฒเคตे เคी เคธ्เคฅाเคชเคจा เคคเคฅा เคถเคนเคฐ เคे เคตिเคธ्เคคाเคฐ เคे เคฒिเค เคถाเคนเคเคนाँเคจाเคฌाเคฆ เคी เคชเคถ्เคिเคฎी เคฆीเคตाเคฐों เคो เคคोเคก़ เคฆिเคฏा เคเคฏा।
- เคจเคนเคฐों เคो เคชाเคเคเคฐ (เคฎिเค्เคी เคญเคฐเคเคฐ) เคธเคฎเคคเคฒ เคเคฐ เคฆिเคฏा เคเคฏा।
เคช्เคฐเคถ्เคจ 8.
เคตिเคญाเคเคจ เคธे เคฆिเคฒ्เคฒी เคे เคीเคตเคจ เคชเคฐ เค्เคฏा เค
เคธเคฐ เคชเคก़ा?
เคเคค्เคคเคฐ
เคตिเคญाเคเคจ เคा เคฆिเคฒ्เคฒी เคे เคीเคตเคจ เคชเคฐ เคช्เคฐเคญाเคต
- เคฆिเคฒ्เคฒी เคถเคฐเคฃाเคฐ्เคฅिเคฏों เคा เคถเคนเคฐ เคฌเคจ เคเคฏा เคฒाเคเคชเคค เคจเคเคฐ เคเคฐ เคคिเคฒเค เคจเคเคฐ เคैเคธी เคฌเคธ्เคคिเคฏाँ เคเคธी เคธเคฎเคฏ เคฌเคธी।
- เคฆिเคฒ्เคฒी เคी เคเคจเคธंเค्เคฏा เคคेเคी เคธे เคฌเคข़ी। เคฆिเคฒ्เคฒी เคी เคเคจเคธंเค्เคฏा เคฎें 5 เคฒाเค เคी เคตृเคฆ्เคงि เคนो เคเคฏी।
- เคฆिเคฒ्เคฒी เคे เคฆो เคคिเคนाเค เคฎुเคธเคฒเคฎाเคจ เคชเคฒाเคฏเคจ เคเคฐ เคเค เคिเคธเคธे 44000 เคฎเคाเคจ เคाเคฒी เคนो เคเค।
- เคชाเคिเคธ्เคคाเคจ เคाเคจे เคตाเคฒे เค्เคฏाเคฆाเคคเคฐ เคฎुเคธเคฒเคฎाเคจ เคाเคฐीเคเคฐ, เคोเคे-เคฎोเคे เคต्เคฏाเคชाเคฐी เคเคฐ เคฎเคเคฆूเคฐ เคฅे। เคฆिเคฒ्เคฒी เคเค เคจเค เคฒोเค เค्เคฐाเคฎीเคฃ เคญू-เคธ्เคตाเคฎी, เคตเคीเคฒ, เคถिเค्เคทเค, เคต्เคฏाเคชाเคฐी เคเคฐ เคोเคे เคฆुเคाเคจเคฆाเคฐ เคฅे। เคตिเคญाเคเคจ เคจे เคเคจเคी เคिंเคฆเคी เคเคฐ เคเคจเคे เคต्เคฏเคตเคธाเคฏ เคฌเคฆเคฒ เคฆिเค।
เคเคเค เคเคฐเคे เคฆेเคें
เคช्เคฐเคถ्เคจ 9.
เค
เคชเคจे เคถเคนเคฐ เคฏा เคเคธเคชाเคธ เคे เคिเคธी เคถเคนเคฐ เคे เคเคคिเคนाเคธ เคा เคชเคคा เคฒเคाเคँ। เคฆेเคें เคि เคตเคน เคเคฌ เคเคฐ เคैเคธे เคซैเคฒा เคคเคฅा เคธเคฎเคฏ เคे เคธाเคฅ เคเคธเคฎें เค्เคฏा เคฌเคฆเคฒाเคต เคเค เคนैं। เคเคช เคฌाเคाเคฐों, เคเคฎाเคฐเคคों, เคธांเคธ्เคृเคคिเค เคธंเคธ्เคฅाเคจों เคเคฐ เคฌเคธ्เคคिเคฏों เคा เคเคคिเคนाเคธ เคฆे เคธเคเคคे เคนैं।
เคเคค्เคคเคฐ
เคนเคฎाเคฐा เคถเคนเคฐ เคฆिเคฒ्เคฒी-
- เคฆिเคฒ्เคฒी เคा เคเคฒ्เคฒेเค เคนिंเคฆू เคฎเคนाเคाเคต्เคฏ เคฎเคนाเคญाเคฐเคค เคฎें เคชांเคกเคตों เคी เคฐाเคเคงाเคจी เคंเคฆ्เคฐเคช्เคฐเคธ्เคฅ เคे เคฐूเคช เคฎें เคฎिเคฒเคคा เคนै।
- 12เคตीं เคธเคฆी เคฎें เคชृเคฅ्เคตीเคฐाเค เคौเคนाเคจ เคฆ्เคตिเคคीเคฏ เคจे เคฆिเคฒ्เคฒी เคो เค เคชเคจी เคฐाเคเคงाเคจी เคฌเคจाเคฏा।
- 17เคตीं เคธเคฆी เคคเค เคฆिเคฒ्เคฒी เคเค เคฌाเคฐ (7 เคฌाเคฐ) เคฌเคธी เคคเคฅा เคเคเคก़ी เคนै।
- 1857 เคे เคช्เคฐเคฅเคฎ เคธ्เคตเคคंเคค्เคฐเคคा เคธंเค्เคฐाเคฎ เคे เคฌाเคฆ เคฆिเคฒ्เคฒी เคชเคฐ เค ंเค्เคฐेเคों เคी เคจिเคฏंเคค्เคฐเคฃ เคนो เคเคฏा। |
- 1911 เคฎें เคฆिเคฒ्เคฒी เคฌ्เคฐिเคिเคถ เคญाเคฐเคค เคी เคฐाเคเคงाเคจी เคฌเคจ เคเคฏी।
- เคฆिเคฒ्เคฒी เคฎें เคธเคฎเคฏ เคे เคธाเคฅ เคตाเคธ्เคคुเคเคฒा เคे เคเค เคเคฆाเคนเคฐเคฃ เคฆेเคเคจे เคो เคฎिเคฒे; เคैเคธे-เคुเคคुเคฌเคฎीเคจाเคฐ, เคฒाเคฒ เคिเคฒा, เคนुเคฎाเคฏूँ เคा เคฎเคเคฌเคฐा เคเคค्เคฏाเคฆि।
- เคंเคคเคฐ-เคฎंเคคเคฐ เคญाเคฐเคค เคी เคตैเค्เคाเคจिเค เคตिเคฐाเคธเคค เคा เค เคจोเคा เคเคฆाเคนเคฐเคฃ เคนै เคเคธเคा เคจिเคฐ्เคฎाเคฃ เคธเคตाเค เคฐाเคा เคฎाเคจเคธिंเคน เคจे เคเคฐเคตाเคฏा เคฅा।
- 20เคตीं เคธเคฆी เคฎें เคเคกเคตเคฐ्เคก เคฒुเคเคฏंเคธ เคจे เคเค เคे เคฐाเคท्เค्เคฐเคชเคคि เคญเคตเคจ เคा เคกिเคाเคฏเคจ เคคैเคฏाเคฐ เคिเคฏा।
- เคธंเคธเคฆ เคญเคตเคจ เคा เคกिเคाเคฏเคจ เคนเคฐ्เคฌเคฐ्เค เคฌेเคเคฐ เคจे เคคैเคฏाเคฐ เคिเคฏा।
- 1931 เคฎें เคเคจॉเค เคช्เคฒेเคธ เคจเค เคฆिเคฒ्เคฒी เคा เคธเคฌเคธे เคฌเคก़ा เคตाเคฃिเค्เคฏिเค เคेंเคฆ्เคฐ เคฌเคจा।
เคช्เคฐเคถ्เคจ 10.
เค
เคชเคจे เคถเคนเคฐ, เคเคธ्เคฌे เคฏा เคाँเคต เคे เคเคฎ เคธे เคเคฎ เคฆเคธ เคต्เคฏเคตเคธाเคฏों เคी เคธूเคी เคฌเคจाเคँ। เคชเคคा เคฒเคाเคँ เคि เคฏे เคต्เคฏเคตเคธाเคฏ เคเคฌ เคธे เคเคฒे เค เคฐเคนे เคนैं। เคเคธ เคธूเคी เคธे เคเคธ เคเคฒाเคे เคฎें เคเค เคฌเคฆเคฒाเคตों เคे เคฌाเคฐे เคฎें เค्เคฏा เคชเคคा เคเคฒเคคा เคนै?
เคเคค्เคคเคฐ
เคต्เคฏเคตเคธाเคฏों เคी เคธूเคी|
- เคेเคคी เคเคฐเคจा
- เคฎोเคी เคा เคाเคฎ
- เคฌเคข़เค เคा เคाเคฎ
- เคชเคถुเคชाเคฒเคจ
- เคฎिเค्เคी เคे เคฌเคฐ्เคคเคจ เคฌเคจाเคจा
- เคฒोเคนाเคฐ เคा เคाเคฎ
- เคเคชเคก़ा เคฌुเคจเคจा
- เคเคจ्เคจा เคชेเคฐเคจा เคคเคฅा เคांเคก เคต เคुเคก़ เคฌเคจाเคจा
- เคฎเคเคฒी เคชเคเคก़เคจा
- เค
เคง्เคฏाเคชเคจ เคाเคฐ्เคฏ
เคธเคฎเคฏ เคे เคธाเคฅ เคฌเคฆเคฒाเคต-เคธเคญी เคต्เคฏเคตเคธाเคฏ เคाเคซी เคชुเคฐाเคจे เคนैं เคธเคฎเคฏ เคे เคธाเคฅ-เคธाเคฅ เคเคจเคे เคธ्เคคเคฐों เคฎें เคฌเคฆเคฒाเคต เคเคฏा เคนै เคเคจเคी เคाเคฐ्เคฏ เคถैเคฒी เคฎें เคฌเคฆเคฒाเคต เคเคฏा เคนै।
