เคเค्เคทा : 7
เคตिเคทเคฏ : เคตिเค्เคाเคจ
เค
เคง्เคฏाเคฏ : 13 เคเคคि เคเคตं เคธเคฎเคฏ
เคชाเค เคธे เคुเคก़े เค เคจ्เคฏ เคฎเคนเคค्เคตเคชूเคฐ्เคฃ เคช्เคฐเคถ्เคจ เคเคค्เคคเคฐ
เคช्เคฐเคถ्เคจ 1 – เคฌूเคो เคฏเคน เคाเคจเคจे เคे เคฒिเค เคเคค्เคธुเค เคนै เคि เคเค เคฆिเคจ เคฎें เคिเคคเคจे เคธेเคंเคก เคคเคฅा เคเค เคตเคฐ्เคท เคฎें เคिเคคเคจे เคंเคे เคนोเคคे เคนैं। เค्เคฏा เคเคช เคเคธเคी เคธเคนाเคฏเคคा เคเคฐ เคธเคเคคे เคนैं ?
เคเคค्เคคเคฐ :- เคเค เคฆिเคจ เคฎें 86400 เคธेเคंเคก เคนोเคคे เคนै เคคเคฅा เคเค เคตเคฐ्เคท เคฎें 8760 เคंเคे เคนोเคคे เคนैं เคคเคฅा เคฒीเคช เคตाเคฒे เคธाเคฒ เคฎें 366X24=8784 เคंเคे। เคฒीเคช เคตाเคฒा เคธाเคฒ เคฎें 366 เคฆिเคจ เคนोเคคे เคนैं, เค्เคฏोंเคि เคซเคฐเคตเคฐी 29 เคฆिเคจ เคी เคนोเคคी เคนै।
เคช्เคฐเคถ्เคจ 2 – เคชเคนेเคฒी เคฏเคน เคाเคจเคจे เคे เคฒिเค เคเคค्เคธुเค เคนै เคि เคเคฌ เคฒोเคฒเค เคตाเคฒी เคเคก़िเคฏाँ เคจเคนीं เคฅी, เคคเคฌ เคธเคฎเคฏ เคैเคธे เคฎाเคชा เคाเคคा เคฅा ?
เคเคค्เคคเคฐ :- เคเคฌ เคฒोเคฒเค เคตाเคฒी เคเคก़िเคฏां เคช्เคฐเคเคฒिเคค เคจเคนीं เคนुเค เคฅी, เคคเคฌ เคธंเคธाเคฐ เคे เคตिเคญिเคจ्เคจ เคญाเคों เคฎें เคธเคฎเคฏ เคฎाเคชเคจ เคे เคฒिเค เคฌเคนुเคค เคธी เคฏुเค्เคคिเคฏों เคा เคเคชเคฏोเค เคिเคฏा เคाเคคा เคฅा। เคงूเคชเคเคก़ी, เคเคฒ เคเคก़ी, เคฐेเคคเคเฅी เคเคธ เคช्เคฐเคाเคฐ เคी เคฏुเค्เคคिเคฏों เคे เคुเค เคเคฆाเคนเคฐเคฃ เคนै।
เคช्เคฐเคถ्เคจ 3 – เคฌूเคो เคฏเคน เคाเคจเคจा เคाเคนเคคा เคนै เคि เค्เคฏा เคोเค. เคเคธी เคฏुเค्เคคि เคนै, เคो เคाเคฒ เคฎाเคชเคคी เคนै।
เคเคค्เคคเคฐ :- เคाเคฒ เคฎाเคชเคจे เคे เคฒिเค เคชเคฐाเคง्เคตเคจि เคคเคฐंเคो เคा เคช्เคฐเคฏोเค เคिเคฏा เคाเคคा เคนै। เคนเคฎ เคธ्เคตเคฏं เคी เคाเคฒ เคो m/s เคฎें เคชเคฐिเคเคฒिเคค เคเคฐ เคธเคเคคे เคนैं। เคนเคฎें เคคเคฏ เคी เคเค เคुเคฒ เคฆूเคฐी เคो เคฒिเค เคเค เคुเคฒ เคธเคฎเคฏ เคธे เคตिเคญाเคिเคค เคเคฐเคे เคाเคฒ เคช्เคฐाเคช्เคค เคเคฐ เคธเคเคคे เคนै।
เค เคญ्เคฏाเคธ
เคช्เคฐเคถ्เคจ 1 – เคจिเคฎ्เคจเคฒिเคिเคค เคเคคिเคฏों เคเค เคตเคฐ्เคीเคเคฐเคฃ เคธเคฐเคฒ เคฐेเคा เคे เค เคจुเคฆिเคถ, เคตเคฐ्เคคुเคฒ เคคเคฅा เคฆोเคฒเคจ เคเคคि เคฎें เคीเคिเค :
(เค) เคฆौเคก़เคคे เคธเคฎเคฏ เคเคชเคे เคนाเคฅों เคी เคเคคि
(เค) เคธीเคงी เคธเคก़เค เคชเคฐ เคाเคก़ी เคो เคींเคเคคे เคोเคก़े เคी เคเคคि
(เค) เคฎैเคฐी เคो เคฐाเคंเคก ‘ เคूเคฒे เคฎें เคฌเค्เคे เคी เคเคคि
(เค) เคธी – เคธॉ ‘ เคूเคฒे เคชเคฐ เคฌเค्เคे เคी เคเคคि
(เค) เคตिเคฆ्เคฏुเคค เคंเคी เคे เคนเคฅौเคก़े เคी เคเคคि
(เค) เคธीเคงे เคชुเคฒ เคชเคฐ เคฐेเคฒเคाเคก़ी เคी เคเคคि
เคเคค्เคคเคฐ:- (เค) เคฆोเคฒเคจ เคเคคि
(เค) เคธเคฐเคฒ เคฐेเคा เคे เค เคจुเคฆिเคถ เคเคคि
(เค) เคตเคฐ्เคคुเคฒ เคเคคि
(เค) เคฆोเคฒเคจ เคเคคि
(เคก़) เคธเคฐเคฒ เคฐेเคा เคे เค เคจुเคฆिเคถ เคเคคि
เคช्เคฐเคถ्เคจ 2 – เคจिเคฎ्เคจเคฒिเคिเคค เคฎें เคौเคจ –เคธा เคเคฅเคจ เคธเคนी เคจเคนीं เคนैं ?
(เค) เคธเคฎเคฏ เคा เคฎूเคฒ เคฎाเคค्เคฐเค เคธेเคंเคก เคนै।
(เค) เคช्เคฐเคค्เคฏेเค เคตเคธ्เคคु เคจिเคฏเคค เคाเคฒ เคธे เคเคคि เคเคฐเคคी เคนै।
(เค) เคฆो เคถเคนเคฐों เคे เคฌीเค เคเคฐ เคฆूเคฐिเคฏाँ เคिเคฒोเคฎीเคเคฐ เคฎें เคฎाเคชी เคाเคคी เคนैं।
(เค) เคिเคธी เคฆिเค เคเค เคฒोเคฒเค เคा เคเคตเคฐ्เคคเคाเคฒ เคจिเคฏเคค เคจเคนीं เคนोเคคा।
(เค) เคฐेเคฒเคाเคก़ी เคी เคाเคฒ m / h เคฎें เคต्เคฏเค्เคค เคी เคाเคคी เคนै।
เคเคค्เคคเคฐ :- (เค) เคช्เคฐเคค्เคฏेเค เคตเคธ्เคคु เคจिเคฏเคค เคाเคฒ เคธे เคเคคि เคเคฐเคคी เคนै।
(เค) เคฐेเคฒเคाเคก़ी เคी เคाเคฒ m/h เคฎें เคต्เคฏเค्เคค เคी เคाเคคी เคนै।
เคช्เคฐเคถ्เคจ 3 – เคोเค เคธเคฐเคฒ เคฒोเคฒเค 20 เคฆोเคฒเคจ เคชूเคฐा เคเคฐเคจे เคฎें 32 s เคฒेเคคा เคนै। เคฒोเคฒเค เคा เคเคตเคฐ्เคคเคाเคฒ เค्เคฏा เคนै?
เคเคค्เคคเคฐ:20 เคฆोเคฒเคจ เคชूเคฐा เคเคฐเคจे เคฎें เคฒเคा เคนुเค เคธเคฎเคฏ :-32s
1 เคฆोเคฒเคจ เคชूเคฐा เคเคฐเคจे เคฎें เคฒเคा เคนुเค เคธเคฎเคฏ:- 32/20= 1.6 s
เคเคธเคฒिเค เคเคตเคฐ्เคคเคाเคฒ :-1.6 s
เคช्เคฐเคถ्เคจ 4 – เคฆो เคธ्เคेเคถเคจों เคे เคฌीเค เคी เคฆूเคฐी 240 เคिเคฒो เคฎीเคเคฐ เคนैं। เคोเค เคฐेเคฒ เคाเคกी เคเคธ เคฆूเคฐी เคो เคคเคฏ เคเคฐเคจे เคฎें 4 เคंเคे เคฒेเคคी เคนै। เคฐेเคฒเคाเคก़ी เคी เคाเคฒ เคชเคฐिเคเคฒिเคค เคीเคिเค :-
เคเคค्เคคเคฐ:- เคฆूเคฐी = 240 km
เคธเคฎเคฏ = 4h
เคाเคฒ = เคฆूเคฐी/เคธเคฎเคฏ
= 240km/4h = 60 km/h
เคช्เคฐเคถ्เคจ 5 – เคिเคธी เคाเคฐ เคे เคชเคฅเคฎाเคชी เคा 08:30 AM เคชเคฐ เคชाเค ्เคฏांเค 57321.0 km เคนै। เคฏเคฆि 08:50AM เคชเคฐ เคชเคฅเคฎाเคชी เคा เคชाเค ्เคฏांเค เคชเคฐिเคตเคฐ्เคคिเคค เคนोเคเคฐ 57336.0 km เคนो เคाเคคा เคนै, เคคो เคाเคฐ เคฆ्เคตाเคฐा เคเคฒी เคเคฏी เคฆूเคฐी เคिเคคเคจी เคนै ? เคाเคฐ เคी เคाเคฒ km/min เคฎें เคชเคฐिเคเคฒिเคค เคीเคिเค। เคเคธ เคाเคฒ เคो km/h เคฎें เคญी เคต्เคฏเค्เคค เคीเคिเค।
เคเคค्เคคเคฐ:-
เคชเคฅเคฎाเคชी เคा 8:30AM เคชเคฐ เคชाเค เคฏांเค =57321.0 km
เคชเคฅเคฎाเคชी เคा 8:50AM เคชเคฐ เคชाเค เคฏांเค =57336.0 km
เคाเคฐ เคฆ्เคตाเคฐा เคคเคฏ เคी เคเค เคฆूเคฐी =57336.00 – 57321.00
= 15 km
เคाเคฐ เคฆ्เคตाเคฐा เคฒिเคฏा เคเคฏा เคธเคฎเคฏ = 8.50 – 8.30 = 20 เคฎिเคจเค
เคाเคฐ เคी เคाเคฒ = เคคเคฏ เคी เคเค เคฆूเคฐी / เคฒिเคฏा เคเคฏा เคธเคฎเคฏ
= 15 km/ 20 min
= 0.75 km /min
เคाเคฒ km/h เคฎें = 0.75km / 1/60h (1min = 1/60 h)
= 0.75 × 60 km /h = 45 km/h
เคช्เคฐเคถ्เคจ 6 – เคธเคฒเคฎा เค เคชเคจे เคเคฐ เคธे เคธाเคเคिเคฒ เคชเคฐ เคตिเคฆ्เคฏाเคฒเคฏ เคชเคนुंเคเคจे เคฎें 15 เคฎिเคจเค เคฒेเคคी เคนै เคฏเคฆि เคธाเคเคिเคฒ เคी เคाเคฒ 2m/s เคนै เคคो เคเคฐ เคธे เคตिเคฆ्เคฏाเคฒเคฏ เคी เคฆूเคฐी เคชเคฐिเคเคฒिเคค เคीเคिเค।
เคเคค्เคคเคฐ:- เคाเคฒ = 2m/s
เคธเคฎเคฏ = 15 min = 15×60 = 900s
เคฆूเคฐी = เคाเคฒ × เคธเคฎเคฏ
= (2×900)m
= 1800 m
= 1800/1000 km = 1.8km
เคช्เคฐเคถ्เคจ 7 – เคจिเคฎ्เคจเคฒिเคिเคค เคธ्เคฅिเคคिเคฏों เคฎें เคเคคि เคे เคฆूเคฐी- เคธเคฎเคฏ เค्เคฐाเคซ เคเคฐ เคเคृเคคि เคฆเคฐ्เคถाเคเค:-
(เค) เคจिเคฏเคค เคाเคฒ เคธे เคเคคि เคเคฐเคคी เคाเคฐ
(เค) เคธเคก़เค เคे เคिเคจाเคฐे เคเคก़ी เคोเค เคाเคฐ
เคเคค्เคคเคฐ:- (i)
เคช्เคฐเคถ्เคจ 8 – เคจिเคฎ्เคจเคฒिเคिเคค เคฎें เคौเคจ – เคธा เคธंเคฌंเคง เคธเคนी เคนै ?
- เคाเคฒ = เคฆूเคฐी × เคธเคฎเคฏ
- เคाเคฒ = เคฆूเคฐी/เคธเคฎเคฏ
- เคाเคฒ = เคธเคฎเคฏ/เคฆूเคฐी
- เคाเคฒ = 1/ เคฆूเคฐी × เคธเคฎเคฏ
เคเคค्เคคเคฐ:- (เค) เคाเคฒ = เคฆूเคฐी/เคธเคฎเคฏ
เคช्เคฐเคถ्เคจ 9 – เคाเคฒ เคा เคฎूเคฒ เคฎाเคค्เคฐเค เคนै:-
(เค) Km/min
(เค) m/min
(เค) Km/h
(เค) m/s
เคเคค्เคคเคฐ:- (เค) m/s
เคช्เคฐเคถ्เคจ 10 – เคोเค เคाเคฐ 40 km/h เคी เคाเคฒ เคธे 15 เคฎिเคจเค เคเคฒเคคी เคนै, เคเคธเคे เคชเคถ्เคाเคค เคตเคน 60 km/h เคी เคाเคฒ เคธे 15 เคฎिเคจเค เคเคฒเคคी เคนै। เคाเคฐ เคฆ्เคตाเคฐा เคคเคฏ เคी เคเค เคुเคฒ เคฆूเคฐी เคนोเคी:-
(เค) 100km
(เค) 25km
(เค) 15km
(เค) 10km
เคเคค्เคคเคฐ:- เคाเคฐ เคी เคाเคฒ = 40km/h
เคธเคฎเคฏ = 15 เคฎिเคจเค = 15/60 เคंเคे
เคฆूเคฐी = เคाเคฒ × เคธเคฎเคฏ
= 40 × 15/60
= 10 km
เคฆूเคธเคฐी เคฌाเคฐ
เคाเคฐ เคी เคाเคฒ = 60km/h
เคธเคฎเคฏ = 15 เคฎिเคจเค
= 15/60 เคंเคे
เคฆूเคฐी= เคाเคฒ × เคธเคฎเคฏ
= 60× 15/60 = 15 km
เคुเคฒ เคฆूเคฐी = 10+15= 25 km
เคช्เคฐเคถ्เคจ 11 – เคฎाเคจ เคฒीเคिเค เคिเคค्เคฐ A เคคเคฅा เคिเคค्เคฐ B เคฎें เคฆเคฐ्เคถाเค เคเค เคซोเคोเค्เคฐाเคซ 10 เคธेเคंเคก เคे เค ंเคคเคฐाเคฒ เคชเคฐ เคींเคे เคเค। เคฏเคฆि เคเคจ เคซोเคोเค्เคฐाเคซ เคฎें 100 เคฎीเคเคฐ เคी เคฆूเคฐी เคो 1cm เคฆ्เคตाเคฐा เคฆเคฐ्เคถाเคฏा เคเคฏा เคนै, เคคो เคคीเคต्เคฐเคคเคฎ เคाเคฐ เคी เคाเคฒ เคชเคฐिเคเคฒिเคค เคीเคिเค।
เคเคค्เคคเคฐ:- เคฆूเคฐी = 100 m
เคธเคฎเคฏ = 10 s
เคाเคฒ = เคฆूเคฐी / เคธเคฎเคฏ = 100m / 10s
= 10m/s
เคช्เคฐเคถ्เคจ 12 – 11. เคिเคค्เคฐ 13.15 เคฎें เคฆो เคตाเคนเคจों, A เคคเคฅा B เคी เคเคคि เคे เคिเคค्เคฐ เคฆूเคฐी – เคธเคฎเคฏ เค्เคฐाเคซ़ เคฆเคฐ्เคถाเค เคเค เคนैं। เคเคจเคฎें เคธे เคौเคจ เคธा เคตाเคนเคจ เคเคคि เคे เคฆूเคฐी – เคธเคฎเคฏ เคช्เคฐाเค เค เคชेเค्เคทाเคृเคค เคคीเคต्เคฐ เคเคคि เคธे เคเคฒ เคฐเคนा เคนै ?
เคเคค्เคคเคฐ:- เค्เคฐाเคซ A เคी เคँเคाเค เค्เคฐाเคซ B เคธे เค เคงिเค เคนै เคเคธเคฒिเค เคเค เคฆिเค เคนुเค เคธाเคฎाเคจ เคธเคฎเคฏ เค ंเคคเคฐाเคฒ เคฎें เคตाเคนเคจ A เคเคตं เคตाเคนเคจ B เคी เค เคชेเค्เคทा เค เคงिเค เคฆूเคฐी เคคเคฏ เคเคฐ เคฐเคนा เคนै। เคเคธเคฒिเค เคตाเคนเคจ A เค เคงिเค เคคेเคी เคธे เคเคฒ เคฐเคนा เคนै।
เคช्เคฐเคถ्เคจ 13 – เคจिเคฎ्เคจเคฒिเคिเคค เคฆूเคฐी–เคธเคฎเคฏ เค्เคฐाเคซ़ों เคฎें เคธे เคौเคจ เคเคธ เค्เคฐเค เคी เคเคคि เคो เคฆเคฐ्เคถाเคคा เคนै, เคिเคธเคฎें เคเคธเคी เคाเคฒ เคจिเคฏเคค เคจเคนीं เคนै ?
เคเคค्เคคเคฐ:- (iii) เคฆूเคฐी เคธเคฎเคฏ เค्เคฐाเคซ เคเค เคตเค्เคฐ เคนै। เคฏเคน เค्เคฐाเคซ เคฏเคน เคฆเคฐ्เคถाเคคा เคนै เคि เค्เคฐเค เคी เคाเคฒ เคจीเคฏเคค เคจเคนीं เคนै।
